Deyim

Depara Kalkmak Ne Demek?

Anlamı

koşu veya yarış içinde hızını birdenbire artırmak.

Detaylı Açıklama

Depara kalkmak, koşu ya da yarış içinde hızını birdenbire artırmak anlamındadır. Bu deyimde depar, koşu ya da yarış içindeki ani hızlanmayı adlandırır. Kalkmak fiili burada bir harekete girişmeyi anlatır. Deyimin anlattığı an, koşunun ya da yarışın başında değil, içindedir: yarış zaten sürerken kişi bir noktada hızlanır. Tanımdaki birdenbire sözü bu hızlanmanın ani olduğunu gösterir. Öznesi bir atlet, bir bisikletçi, bir futbolcu ya da bir at olabilir. Hızlanma bir rakibi geçmek, bir topa yetişmek ya da bitiş çizgisine erken varmak için yapılabilir; sözlük amaca değinmez. Kalıp spor anlatımlarında, yarış haberlerinde ve maç yorumlarında kurulabilir. Yönelme ekli depar sözüyle kullanılır ve fiil kişiye göre çekimlenir. Deyimin sözlükte mecaz bir anlamı yoktur; tanım koşu ve yarışla sınırlıdır.

Örnek Cümleler

  1. Son yüz metreye kadar grubun içinde koşan atlet birden depara kalktı ve bitiş çizgisini ilk geçti.
  2. Tırmanış etabının son kilometresinde depara kalkan bisikletçi, önündeki iki rakibini geride bıraktı.
  3. Topun kaleye yuvarlandığını gören defans oyuncusu depara kalktı ve çizgiden son anda çıkardı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Hız vermek, birinci anlamında hızını artırmak, hızlandırmaktır; ikinci anlamı mecazdır, isteklendirmek demektir. Depara kalkmak ise hızı birdenbire ve bir koşu ya da yarış içinde artırmayı anlatır. Biri her türlü hızlanma için, öteki ani bir atak için kullanılır.

Gaza basmak, motorlu taşıtın gaz pedalına basarak onu harekete geçirmek ya da hızını artırmaktır; ikinci anlamı bir işi hızlandırmaktır. Depara kalkan ise bir koşunun ya da yarışın içindeki atlet, bisikletçi ya da attır. İkisi de hızlanmayı anlatır; biri motorlu taşıtın, öteki koşunun ve yarışın dünyasından gelir.

Atasözüne göre sürekli çalışabilmek için harcanan çaba yormayacak ölçüde olmalıdır. Koşunun başında gücünü saklayıp son yüz metrede depara kalkan atlet bu ölçüyü gözetmiştir. Atasözü bir öğüt verir, deyim bir anı anlatır.