Anlamı
üzüntüsüne katlanmak.
Detaylı Açıklama
Derdini çekmek, bir üzüntüye katlanmak, bir sıkıntının yükünü uzun süre taşımak anlamında kullanılan yerleşik bir deyimdir. Burada çekmek fiili, dertle yalnız karşılaşmayı değil, onun ağırlığını sırtlanmayı da anlatır. İnsan derdini bir an yaşayıp geçmez; onu günlerce, aylarca, bazen yıllarca taşır. Bu yüzden sözün içinde sabır, yorgunluk ve içten içe tüketen bir süreklilik vardır. Deyim hem fiziksel zorluklara hem de manevi sıkıntılara uygulanabilir. Hastalık, yoksulluk, aile sorunu ya da karşılıksız sevda gibi durumlarda doğal biçimde kullanılır. Yaşanan sıkıntının geçici bir sarsıntı değil, insanın omzuna çöken uzun vadeli bir yük olduğunu etkili biçimde hissettirir. Deyim, başkasının sıkıntısından doğan yükü fiilen taşımayı ve onun sonuçlarına katlanmayı da gösterir.
Örnek Cümleler
- Yıllardır aynı kronik hastalığın derdini çekiyor ve bir çare bulamıyor.
- Annesi, oğlunun yıllardır uzak diyarlarda gurbette olmasının derdini sessizce çekip durdu.
- Gençliğinde verdiği bir yanlış kararın bedelini ödeyerek derdini yıllarca çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü çekmek, derdin insan üzerinde süreklilik kazandığını anlatır. Bir anlık üzüntüden değil, taşınan ve katlanılan bir yükten söz edildiğini hissettirir. Çekmek fiili, sıkıntının yükünü omuzlamak ve onun acısını uzun süre taşımak duygusunu güçlendirir.
Derdine yanmak daha çok iç acısını ve üzülmeyi öne çıkarır; derdini çekmek ise o sıkıntının uzun süre taşınan yük tarafını vurgular. Biri duyguya, diğeri katlanmaya daha yakındır.
Uzatmalı hastalıklar, geçim sıkıntısı, aile meseleleri ve yıllara yayılan üzüntüler için daha doğal durur. Çünkü burada kısa bir rahatsızlıktan değil, devam eden yükten söz edilir.