Anlamı
bir derdi yokken gereksiz yere üzüntü veren bir işe girişmek.
Detaylı Açıklama
Dertsiz başını derde sokmak, bir derdi yokken gereksiz yere üzüntü veren bir işe girişmek demektir. Tanımda üç koşul vardır: kişinin önceden bir derdi yoktur, girişilen iş üzüntü verir ve bu girişim gereksizdir. Kişiyi bu işe zorlayan bir şey bulunmaz; sıkıntıyı kendi eliyle başına açar. İş bir kefillik, başkasının kavgasına karışmak, bilinmeyen bir alana sermaye koymak ya da bir anlaşmazlığa taraf olmak olabilir. Kalıpta baş ile dert yan yana gelir: dertsiz baş, derde sokulur. Söz bir uyarı olarak, rahatını bozacak bir işe girmek üzere olan birine söylenebilir. Kişi işe girdikten sonra da onun hâlini özetlemek için bu söze başvurulur. Deyimin öznesi girişimi yapan kişidir; doğan üzüntüyü de en başta o yaşar.
Örnek Cümleler
- Kimseyi tanımadığı bir mahalle kavgasını ayırmaya kalkan Okan dertsiz başını derde soktu, sonunda karakolluk oldu.
- Rahat emeklilik hayatını bırakıp bilmediği bir işe sermaye koyan amcam dertsiz başını derde soktu.
- Hiç tanımadığı birine kefil olan Nermin dertsiz başını derde sokup iki yıl o adamın borcunu ödedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Başını yakmak sözlükte güç bir duruma sokmak diye açıklanır. Dertsiz başını derde sokmak ise rahatı yerindeyken, gerekmediği hâlde üzüntülü bir işe atılmaktır. İkincisinin tanımı, kişinin önceki rahatlığını ve girişimin gereksizliğini de belirtir.
Başına bela açmak, kötü bir olay dolayısıyla dert sahibi olmaktır. Dertsiz başını derde sokan kişi de sonunda dert sahibi olur. Ayrım, derdin nasıl geldiğindedir: biri bir olayı, öteki kişinin kendi girişimini anar.
Atasözü, gereksiz yere gezen kişinin kendisine zararı dokunacak şeylerle karşılaştığını söyler. Dertsiz başını derde sokmak da gereksiz bir girişimin getirdiği üzüntüyü anlatır. İkisinde de zararın kaynağı kişinin gereksiz davranışıdır.