Anlamı
uzun yazılmış (mektup).
Detaylı Açıklama
Destan gibi sözü, çoğu zaman aşırı uzun yazılmış mektup, konuşma ya da anlatı için kullanılan hafif alaycı bir deyimdir. Gerçek destanlar uzun ve katmanlı anlatılar olduğundan, günlük dilde de ölçüyü aşan her anlatım buna benzetilir. Bu yüzden söz hem niceliği hem de biraz yoruculuğu ima eder. Bazen hayranlıkla, çoğu zaman ise yarı şakacı bir bıkkınlıkla söylenir. Birinin uzayıp giden mesajı, bitmeyen konuşması ya da sayfalar süren açıklaması için çok uygundur. Deyimin etkisi, edebî bir türün genişliğini günlük hayatın küçük olaylarına taşımasından gelir. Böylece sıradan bir “çok uzun” demek yerine, daha canlı ve daha mizahlı bir değerlendirme yapılmış olur. Bu ifade, büyüklük ve çarpıcılığı tek sözle kurduğu için hem övgüde hem şaşkınlıkta güçlü durur.
Örnek Cümleler
- Bana öyle bir mesaj atmış ki uzunluğu ve ayrıntısıyla resmen destan gibi olmuş.
- Mektup destan gibi sayfalarca uzayıp gidince okumak bile saatler aldı.
- Toplantı notlarını görünce herkes bunun destan gibi uzun olduğunu hayretle söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü uzunluk yalnız bilgi değil, biraz da sıkıcılık ve ölçüsüzlük duygusu yaratır. Destan benzetmesi bu aşırılığı mizahlı biçimde görünür kılar. Hafif alay, anlatının gereğinden fazla uzayıp ölçüyü kaçırması hissinden doğar.
Hayır, bazen hayranlıkla da söylenebilir; özellikle anlatının kapsamı ve gücü övülmek istendiğinde olumlu bir renk kazanabilir. Ama günlük dilde çoğu kez hafif sitemlidir. Dolayısıyla söz, bağlama göre hayranlıkla da sitemle de kullanılabilen esnek bir yapı taşır.
Mektup, mesaj, açıklama, konuşma ve rapor gibi uzayıp giden anlatılar için daha doğal durur. Ortak nokta, beklenenden uzun olmalarıdır. Uzun, çarpıcı, abartılı ya da büyük kapsamlı anlatılar için özellikle doğal ve etkili durur.