Anlamı
yaptığınız iş, edindiğiniz şey az olabilir ancak temiz ve iyi olmalıdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, yapılan işin ya da edinilen şeyin az olabileceğini, ama temiz ve iyi olması gerektiğini söyler. İki yarı karşılıklı kurulmuştur: birinci yarı miktarı bırakır, ikinci yarı niteliği ister. Az sözcüğü burada bir kusur olarak anılmaz; atasözü onu baştan kabul eder ve şartı ötekine koyar. İki yarı da olsun ile biter. Öğüt çoğu kez çok kazanmaya, çok toplamaya yönelen kişiye verilir. Atasözü ölçüyü sayıya değil, işin kendisine bağlar. Kalıp bir seçim anında, iki şey arasında karar verilirken duyulur. Atasözü kısa iki yarıdan kurulduğu için öğüt doğrudan ve tartışmasız durur. Neyin az kaldığı, neyin uz olması beklendiği cümlenin geri kalanında belirir.
Örnek Cümleler
- Üç tane değil, bir tane sağlam al; az olsun uz olsun derler.
- Az olsun uz olsun diyerek az sayıda ama kusursuz sandalye çıkardı atölyeden.
- Çeyizi kalabalık değildi ama her parçası özenliydi; az olsun, öz olsun.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi de kullanılır: az olsun uz olsun da denir, az olsun öz olsun da. Uz düzgün, iyi ve işe yarar demektir; öz ise katıksız, aslına uygun olanı karşılar. Anlam ikisinde de aynı yere çıkar.
Atasözüne göre değildir. Azlık burada bir eksiklik sayılmaz; şart miktara değil, işin temiz ve iyi olmasına konmuştur. Söz çoğu kötülemeden azın da yeterli olabileceğini bildirir; ölçü miktar değil, işin kendisidir.
Yapılan iş için de, edinilen şey için de: bir ustanın çıkardığı ürün, alınan eşya, biriktirilen para. Ortak yan, ortada bir miktar sorusunun bulunması ve atasözünün yanıtı nitelikten yana kullanmasıdır.