Atasözü

Deve bir Akçeye, Deve Bin Akçeye Ne Demek?

Anlamı

çok ucuza alınmayan bir şey gerekli olduğunda çok pahalıya alınabilir.

Detaylı Açıklama

Deve bir akçeye, deve bin akçeye atasözü, ucuz zamanı kaçırmanın alışverişteki bedelini anlatır. Sözlüğe göre çok ucuza alınmayan bir şey, gerekli olduğunda çok pahalıya alınabilir. Söz çekimli fiil kullanılmadan iki öbekten kurulur; öbekleri ayıran yalnız bir ile bin sayılarıdır. Ucuzken alınmayan mal, ihtiyaç kapıya dayanınca kat kat pahalıya bulunur. Önceden edinilmeyen şey bir yedek parça, bir yük hayvanı, bir yakacak ya da bir ilaç olabilir. Atasözü bu durumu yaşayan kişinin hâlini özetler. Bir pişmanlığı dile getirirken kurulabilir; malın ucuz olduğu dönemde alışverişi erteleyen birine uyarı olarak da söylenir. Uyarı biçiminde dinleyene, gereken şeyi fiyatı düşükken edinmesi öğütlenir. Söz pazarlıkta, mevsimlik alışverişte ve ev ekonomisinde karşımıza çıkar. Sözlük fiyat farkının ölçüsünü vermez; bir ve bin sayıları farkın büyüklüğünü gösterir.

Örnek Cümleler

  1. Kışın yarı fiyatına satılan klimayı almadık; temmuzda sıcaklar bastırınca iki katını ödedik, deve bir akçeye, deve bin akçeye.
  2. Ucuzken almadığı tohumluk buğdayı ekim zamanı gelince kat kat pahalıya bulan çiftçi hesabını yeniden yaptı; deve bir akçeye, deve bin akçeye.
  3. Yazın ucuza satılan odunu almayan komşumuz, ocakta yollar kapanınca bir çeki odunu üç katına aldı; deve bir akçeye, deve bin akçeye.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Aynı devenin iki ayrı fiyatını karşılaştırır: bir akçe ve bin akçe. Devenin kendisi değişmez; birinci fiyat alıcının onu ucuzken alabileceği zamanı, ikincisi gerekli olduğunda ödediği bedeli gösterir. Atasözü fiyatın neden yükseldiğini söylemez; ucuz zamanı kaçıranın bu farkı ödediğini bildirir.

Bu atasözü gereksinimlerin vaktinden önce ve ucuz olduğu zaman karşılanmasını öğütler. Deve bir akçeye, deve bin akçeye ise bu öğüde uyulmadığında olanı gösterir: mal gerekli olduğunda çok pahalıya alınır. Biri yapılacak işi, öteki ihmalin bedelini söyler.

Bu atasözü ucuz şeyin ucuzluğuna tamah etmemeyi, pahalı şeyin pahalılığından korkmamayı öğütler; konusu malın niteliğidir. Deve bir akçeye, deve bin akçeye ise malın değil alıcının durumuna bakar: ucuzken alınmayan şey gerekince pahalıya gelir. İki söz ayrı şeylerden söz ettiği için birbiriyle çelişmez.