Anlamı
herhangi bir konuda söz sahibi olanlardan daha büyük, daha yetkili biri mutlaka vardır.
Detaylı Açıklama
Deveden büyük fil var atasözü, herhangi bir konuda söz sahibi olanlardan daha büyük, daha yetkili birinin mutlaka bulunduğunu söyler. Görüntü iki iri hayvanı karşılaştırır: deve büyüktür, ama ondan da büyük olan fil vardır. Söz kendini en büyük sanan birine karşı söylenebilir. Bir kişiyi en üst merci sanıp ona güvenen birini uyarmak için de kurulur. Konu bir iş yeri, bir mahkeme, bir spor yarışması ya da bir ticaret olabilir. Mutlaka sözcüğü tanımın kendisinde geçer. Yetki bir makamdan, bir bilgiden ya da bir güçten gelebilir. Söz yüklemi var olan kısa bir cümledir ve bir varlık bildirir. Atasözü kimin daha büyük olduğunu adıyla söylemez; yalnız böyle birinin bulunduğunu bildirir. Bir kavgada, bir rekabette ya da bir yetki tartışmasında geçebilir.
Örnek Cümleler
- Mahallede kimseyi dinlemeyen bekçi, karakola yeni komiser gelince sesini kesti; deveden büyük fil var.
- Turnuvada rakiplerini kolayca yenen Mert, finalde dünya şampiyonuna altı sıfır yenildi; deveden büyük fil var.
- Şube müdürünün reddettiği kredi başvurusunu genel müdürlük onaylayınca çiftçi rahatladı; deveden büyük fil var.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Deve bir konuda söz sahibi olanı, fil ise ondan daha büyük, daha yetkili olanı karşılar. İki hayvan da iridir; atasözü büyüklük içinde bir sıra kurar. Bekçiyle komiser, şube müdürüyle genel müdürlük bu sıranın örnekleridir.
Bu atasözü toplum içinde hiç kimsenin başına buyruk olmadığını, başta bulunan her kişinin üstünde daha büyük bir baş bulunduğunu söyler. Deveden büyük fil var da aynı sırayı iki hayvanla kurar. Biri bir yönetim sırasını, öteki herhangi bir konudaki yetki sırasını anlatır.
Büyüklük taslamak, kendini üstün görmeye çalışmak, böbürlenmektir. Atasözü böyle davranan birine karşı söylenebilir: ondan daha büyüğü mutlaka vardır. Deyim davranışı adlandırır, atasözü ise bu davranışın bir sınırı olduğunu gösterir.