Anlamı
kişi kendisine gerek olan şeyi elde etmek için yorgunluğa katlanmalıdır.
Detaylı Açıklama
Deveye burç gerek olursa boynunu uzatır sözü, insanın kendisine gerçekten gerekli olan şeyi elde etmek için zahmete katlanacağını, zorlanmayı göze alacağını anlatan atasözüdür. Buradaki deve, ağır ve büyük canlı olmasına rağmen ihtiyacı için boynunu uzatmakta tereddüt etmez. Bu yüzden söz, ihtiyacın insanı harekete geçiren gücünü vurgular. İstek zayıfsa insan üşenir; ihtiyaç güçlüyse çare arar ve çaba gösterir. Atasözü çalışmanın, zahmete sabretmenin ve hedef için esnemenin doğal olduğunu söyler. Gündelik dilde çoğu zaman tembellik eleştirisi ya da gayret teşviki için kullanılır. Gerçek gereksinimin, mazeretlerden daha güçlü olduğunu hatırlatan sağlam bir halk gözlemidir. İnsanın ihtiyaç karşısında kendini ayarlama yeteneğini anlatır. Söz, ihtiyaç veya zorunluluk doğduğunda insanın beklenmedik fedakârlık ve uyuma açık hâle geleceğini anlatır.
Örnek Cümleler
- İşi gerçekten isterse deveye burç gerek olursa boynunu uzatır misali uğraşır.
- Aç kalan adam yola düştü; deveye burç gerek olursa boynunu uzatır.
- İhtiyaç büyüyünce herkes deveye burç gerek olursa boynunu uzatır sözünün doğruluğunu gördü.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek ihtiyaç doğduğunda insanın ister istemez çaba göstereceğini söyler. Yani çoğu bahanenin arkasında yetersiz ihtiyaç ya da zayıf istek bulunduğunu ima eder. Ana enerji, ihtiyaç ve zorunluluğun insanı beklenmedik hareketlere sevk etmesidir.
İhtiyaçtır. İnsanı esneten, uğraştıran ve zahmete katlandıran şey çoğu zaman güçlü gereksinim duygusudur. Buradaki enerji, ihtiyacın insanı istemediği bir tavra bile sürükleyebilmesinden gelir; söz, çıkar baskısının davranışı nasıl değiştirdiğini açık bir gözlemle anlatır.
Bir işi gözünde büyüten, zahmetten kaçan veya çabayı erteleyen kişilere söylenince teşvik edici olur. Çünkü ihtiyaç varsa yolun da bulunacağını düşündürür. İnsan bir iş için gerçekten gerek duyduğunda, normalde yanaşmayacağı emeğe bile razı olabilir.