Anlamı
gözü doymayan hırslı insanlar küçük bir çıkar için bütün varlığını tehlikeye atar.
Detaylı Açıklama
Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur atasözü, gözü doymayan hırslı insanların küçük bir çıkar için bütün varlığını tehlikeye attığını söyler. Tanım iki niteliği birlikte anar: gözü doymamak ve hırslı olmak. Varlık bir servet, bir makam, bir aile düzeni ya da kişinin canı olabilir. Küçük çıkar bir rüşvet, bir prim, birkaç kuruşluk kâr ya da kısa süreli bir keyif olabilir. Söz bir kişinin başına gelen felaketi anlatırken kurulur. Tehlikeli bir işe girmek üzere olan birine uyarı olarak da söylenebilir. Atasözü düşüşü kişinin kendi hırsına bağlar; dışarıdan gelen bir kötülükten söz etmez. Söz bir ad cümlesidir: uçuran bir tutam ottur. Çıkar ile tehlike arasındaki oransızlık, tutam sözcüğüyle belirginleşir. Bir iş yerinde, bir köyde ya da bir mahkeme koridorunda geçebilir.
Örnek Cümleler
- Birkaç bin liralık rüşvet için makamını tehlikeye atan müdür, bir hafta içinde görevden alındı; deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.
- Fazladan bir sefer yapmak için uykusuz yola çıkan kamyoncu direksiyonda uyuyup aracını devirdi; deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.
- Komşunun bahçesinden iki metre toprak için dava açan çiftçi, masraflara bütün tarlasını sattı; deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Deve bir tutam ota uzanır ve bu yüzden yardan düşer. Ot küçük bir çıkarı, yar ise bu çıkar uğruna göze alınan büyük tehlikeyi karşılar. Sözlük bu görüntüyü gözü doymayan hırslı insanların davranışıyla açıklar.
Sözlük iki atasözünü aynı biçimde açıklar; anlam bakımından aralarında fark yoktur. Ayrım yalnız hayvanın adındadır. Biri deveyi, öteki keçiyi yardan uçurur; ikisinde de düşüşe yol açan bir tutam ottur.
Bu atasözü her zaman çıkar peşinde koşan kişinin tehlikelerden uzak kalamadığını söyler. Yardan uçan deve de küçük bir çıkarın peşinde tehlikeye düşer. Kuş tuzağa yakalanır, deve yardan düşer; ikisinde de tehlikeyi doğuran çıkar isteğidir.