Anlamı
çok istenen bir şeyin yeterli miktarı elde edildikten sonra daha çoğunu istememek.
Detaylı Açıklama
Gözü doymak deyimi, kişinin uzun zamandır istediği bir şeyi yeterince elde ettikten sonra artık daha fazlasını arzulamamasını anlatır. Bu doyum yalnız maddi şeylerle sınırlı değildir; yemek, mal, eşya, ilgi, gösteriş ya da başarı gibi alanlarda da kullanılabilir. Deyim bu yüzden insanın istek duygusunun yatışmasını ve tatmin olmasını gösterir. Bazı bağlamlarda olumlu bir ölçülülük, kanaat ve iç huzuru taşır; bazı bağlamlarda ise daha önceki büyük arzuya rağmen sonunda isteğin sönmesini belirtir. Elindekinin yeterli geldiği anı anlatmak için çok uygundur. Gözü doyan kişi artık hırsla saldırmaz, elde ettiğiyle yetinebilir. Kısacası gözü doymak, istenen şeye kavuşulduktan sonra daha fazlasını istemeyen kanaatkâr ve tatmin olmuş durumu anlatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yıllarca istediği evi alınca gözü doydu, başka şey aramadı artık.
- Masadaki nimetleri görünce değil, doyunca gerçekten gözü doydu sonunda yine.
- Onca alkıştan sonra gözü doydu, sahneden huzurla indi sessizce sonra.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, yalnız maddi şeyler için kullanılmaz. Mal, para ve yemek yanında ilgi, övgü, başarı ya da gösteriş isteğinin yatışması için de rahatlıkla ve yerinde söylenebilir.
Tatmin olma, kanaat, iç rahatlığı ve isteğin yatışması duygusunu öne çıkarır. Kişi artık daha fazlasını aramak yerine elindekini yeterli, huzur verici, doyurucu ve rahatlatıcı bulur.
Yakındırlar ama aynı değildir. Kanaat etmek daha genel bir tutumdur; gözü doymak ise özellikle istek duyulan şeye yeterince kavuşulduktan sonraki somut, iç rahatlatıcı tatmini vurgular.