Anlamı
zenginle, az da olsa bir ilişkin bulunsun belki yararlanırsın ama fakire yaklaşma, o senden yararlanmak ister.
Detaylı Açıklama
Devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç sözü, toplumsal ilişkilerde çıkar hesabıyla bakan bakış açısını yansıtan ve bu haliyle aynı zamanda eleştirel de okunabilen bir atasözüdür. Söz yüzeyde, zenginle ilişki kurmanın fayda getirebileceğini; fakire yaklaşmanın ise onun ihtiyaçları nedeniyle yük oluşturabileceğini söyler. Ancak burada yalnız bir öğüt değil, toplumun menfaatçi damarını gösteren sert bir gözlem de vardır. Bu nedenle atasözü, kimi zaman doğrudan çıkarcılığı eleştirmek için de anılır. İnsanın ilişkilere yarar hesabıyla bakmasının ne kadar eski ve yerleşik olduğunu gösterir. Bugün bu sözü çoğu kişi onaylamak için değil, böyle bir zihniyetin varlığını göstermek için kullanır. Toplumsal ahlaka dair düşündürücü ve tartışmalı atasözlerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Çıkar hesabıyla davrananları görünce biri devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç diye söylendi.
- Bu söz, devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç diyerek toplumdaki menfaatçiliği açık ediyor.
- Her ilişkiyi fayda üzerinden kuranlara bakınca devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç sözü akla geliyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bugün çoğu zaman doğrudan benimsenmez; daha çok menfaatçi düşünce tarzını yansıtmak veya eleştirmek için anılır. Yani yalnız kural değil, toplumsal zihniyet göstergesidir. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.
Çünkü yoksula mesafe koymayı normalleştiriyor gibi görünür. Bu da dayanışma ve merhamet değerleriyle çatıştığı için rahatsızlık uyandırabilir. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.
Bugünkü anlamı daha çok toplumsal eleştiri yönüyle okunmalıdır. İnsan ilişkilerini çıkar hesabına indiren bakışın ne kadar sorunlu olduğunu göstermesi bakımından önemlidir. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.