Atasözü

Devletliye Dokun Geç, Fukaradan Sakın Geç Ne Demek?

Anlamı

zenginle, az da olsa bir ilişkin bulunsun belki yararlanırsın ama fakire yaklaşma, o senden yararlanmak ister.

Detaylı Açıklama

Devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç atasözü, zenginle az da olsa bir ilişki kurmayı, fakirden ise uzak durmayı öğütler. Sözlüğe göre zenginle ilişkiden belki yararlanılır; fakir ise senden yararlanmak ister. Söz iki öbekten kurulur ve ikisi de geç fiiliyle biter. Dokunmak burada az da olsa bir ilişki kurmayı, sakınmak ise yaklaşmamayı karşılar. Atasözü insan ilişkilerini çıkar hesabıyla ölçer. Kurulacak ilişki bir selam, bir ziyaret, bir ortaklık ya da bir komşuluk olabilir. Öğüt iki emir cümlesinden oluşur ve dinleyene doğrudan seslenir: dokun, sakın. Sözlük atasözüne bir değerlendirme eklemez; yalnız öğüdü açıklar. Devletli ile fukara sözün iki ucunda durur; biri yaklaşılacak, öteki kaçınılacak kişidir.

Örnek Cümleler

  1. Ziyafetlerde zengin işverene yakın oturan Cemil, kapısını çalan yoksul kuzenine hiç açmadı; devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç.
  2. Belediye başkanının elini sıkmak için sıraya giren esnaf, dilenciyi görünce karşı kaldırıma geçti; devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç.
  3. Babam yeni gelen fabrikatörle bayramlaşmaya gitti, işsiz komşu borç istediği gün ise evde yokmuş gibi yaptı; devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Zenginle ilişkiden gelecek yararın kesin olmadığını gösterir. Atasözü bu ilişkiyi bir olasılık uğruna kurmayı öğütler. Fakir için ise bir belirsizlik yoktur: sözlüğe göre o senden yararlanmak ister.

Bu atasözü bir beraberliğin sağlıklı yürümesi için anlaşma koşullarının iki taraf için de eşit olması gerektiğini söyler. Devletliye dokun geç ise zenginle az da olsa bir ilişkiyi öğütler; ortaklığın eşitlik koşullarını tartışmaz, zenginle ilişkiden beklenen yararı öne çıkarır. Biri eşit olmayan ortaklığa karşı uyarır, öteki küçük bir yakınlığı önerir; bu yüzden doğrudan çelişmez.

Bu atasözü çıkarından başka bir şey düşünmeyen kimseyle ilişki kurmamayı öğütler; seni nerede rahatsız edeceği belli olmaz. Fukaradan sakın geç de yoksulun senden yararlanmak isteyeceğini söyler. İki söz de karşı tarafın isteyeceği şeyden çekinerek uzak durmayı öğütler.