Anlamı
çıkarından başka bir şey düşünmeyen kimse ile ilişki kurma, seni nerede rahatsız edeceği belli olmaz.
Detaylı Açıklama
Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda sözü, çıkarı dışında bir şey düşünmeyen insanlarla ilişki kurmanın rahatsız edici sonuçlar doğuracağını anlatan bir atasözüdür. Bu tip kişiler zamanı, yeri ve uygunluğu gözetmeden alacağını ister; seni en sıkışık anda bile rahatsız edebilir. Atasözündeki düğün ve bayram, insanın meşgul ya da özel anlarını temsil eder. Yani uyarı şudur: bencil ve hesapçı kişi, senin durumunu değil kendi menfaatini öne alır. Söz, borç ilişkisini örnek verir ama yalnız para meselesiyle sınırlı değildir. Karşılık bekleyen, fırsat kollayan ve yalnız çıkar hesabı yapan herkese uygulanabilir. İnsan seçerken ve ilişki kurarken ölçülü olmayı öğütleyen sert ama gerçekçi bir halk sözüdür.
Örnek Cümleler
- Babam çıkarcı insanlardan söz ederken dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda derdi.
- Zamanı kollamadan alacağını isteyen adam için herkes dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda dedi.
- Çıkar hesabı yapanlarla iş kurmadan önce dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda sözünü hatırlamak gerekir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu günler insanın yoğun, özel ve hassas zamanlarıdır. Menfaatçi kişinin böyle anlarda bile istemeye gelmesi, rahatsızlığın derecesini artırır. Sevinç ve huzur anlarının bile bozulabileceğini somut biçimde gösterir.
Hayır, para dışında çıkar ilişkileri için de geçerlidir. Sürekli hesap yapan ve uygun zamanı gözetmeyen herkes bu çerçevede düşünülebilir. Menfaat gözeten ilişki her alanda insanı sıkıntıya sokabilir.
Bencil ve menfaatçi kişilerle yakın ilişki kurmanın ileride huzursuzluk yaratacağını söyler. İnsan karakterini baştan tartmanın önemini vurgular. Kiminle borç ilişkisine girildiği, sonraki huzuru doğrudan etkiler.