Anlamı
çok sert bir biçimde, sert sert, öfkeli öfkeli bakmak:
'Karşı sıradaki bıyıklı adam gelmiş yanında duruyor, dik dik bakıyordu.' -R. Mağden.
Detaylı Açıklama
Dik dik bakmak, sözlükte çok sert bir biçimde, sert sert, öfkeli öfkeli bakmak anlamındadır. İkileme bakışın niteliğini güçlendirir; tanımdaki sert sert ve öfkeli öfkeli de aynı yapıdadır. Bakışın yöneldiği bir kişi bulunur: birine dik dik bakmak. Bakan kişi bir şeye kızmıştır ve öfkesi bakışına yansır. Sebep bir saygısızlık, bir gürültü, bir haksızlık ya da beklenmedik bir söz olabilir. Deyim bir sinema salonunda, bir sınıfta, bir maçta ya da bir aile sofrasında geçebilir. Sözlük bakışın ne kadar sürdüğünü belirtmez. Bakan kişi bir yetişkin de olabilir, bir çocuk da; bakılan kişi ise bu öfkenin hedefidir. Dik dik bakış bir uyarı yerine geçebilir ve karşısındakini susturabilir.
Örnek Cümleler
- Sinemada telefonla yüksek sesle konuşan gence ön sıradaki yaşlı adam dik dik baktı.
- Babası, misafirlerin önünde söz kesen oğluna sofrada dik dik bakınca çocuk sustu.
- Penaltı kararını veren hakeme oyuncular dik dik bakarak orta sahaya yürüdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: Karşı sıradaki bıyıklı adam gelmiş yanında duruyor, dik dik bakıyordu. Adam yerinden kalkıp birinin yanına gelmiş ve orada durup sert sert bakmaktadır. Bakışın sebebi cümlede söylenmez; okur yalnız öfkeli bakışı görür.
Ters ters bakmak, düşmanca ve öfkeli bir biçimde bakmaktır. Dik dik bakmak da öfkelidir, ama tanımı sertliği öne alır; düşmanlık geçmez. İki ikileme yakın anlamlıdır; biri düşmanlığı, öteki sertliği öne çıkarır.
Bu atasözü öfkesine kapılarak iş görenin sonunda güç duruma düştüğünü söyler. Dik dik bakmak ise öfkeli bakışı adlandırır; kişinin başka ne yaptığını ya da bunun sonucunu söylemez. Atasözü öfkeyle davranmanın sonucunu, deyim öfkenin bakıştaki görünüşünü anlatır.