Anlamı
dikilmiş yaranın ipliklerini kesip çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Dikişini almak, dikilmiş bir yaranın ipliklerini kesip çıkarmaktır. Yara daha önce iplikle dikilmiştir; şimdi bu iplikler kesilir ve deriden çıkarılır. Tanımda iki eylem art arda gelir: kesmek ve çıkarmak. Yaranın yeri bir sıfat ya da tamlamayla belirtilebilir: kolundaki dikişi almak, karnının dikişini almak. İplikleri kesen kişi muayenehanede ya da hastanede çalışan bir sağlık görevlisidir. Fiil çoğul üçüncü kişiyle de kurulabilir: dikişlerini aldılar. Dikişleri alınan kişi yaralanmış ya da ameliyat olmuş biridir. Sözlük işlemin ne kadar sonra yapıldığını belirtmez. Kalıp bir ameliyat sonrası kontrolünde, bir kaza haberinin devamında ya da bir çocuğun düşüp yaralandığı günün ardından geçebilir. Kalıptaki iyelik eki dikişleri yaralı kişiye bağlar. Deyimin edilgen biçimi de kurulabilir: dikişleri alındı.
Örnek Cümleler
- Elindeki kesikten on gün sonra sağlık ocağına giden aşçının dikişini hemşire makasla kesip tek tek aldı.
- Sezaryenden bir hafta sonra kontrole gelen annenin karnındaki dikişleri doktor muayenehanede aldı.
- Maçta kaşı yarılan futbolcunun dikişleri alınmadan yeniden sahaya çıkmasına takım doktoru izin vermedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dikiş atmakta yarılmış ya da yırtılmış derinin kenarları iplikle tutturulur. Dikişini almak bu ipliklerin sonradan kesilip çıkarılmasıdır. İki deyim aynı yaranın iki ayrı aşamasını anlatır: ipliğin konmasını ve alınmasını.
İyi etmek, birinci anlamında iyileştirmek, hastalıktan kurtarmaktır. Dikişini almak ise yalnız dikilmiş yaranın ipliklerini kesip çıkarmaktır; sözlük bu işlemi iyileşmeyle açıklamaz. İkisi aynı sağlık sahnesinde geçebilir ama farklı şeyleri anlatır.
Bu atasözü, Tanrı kötü bir durumun iyiliğe dönmesini dilemişse bunu yapacak kimsenin işin üstüne geleceğini söyler. Dikişini almak ise bir hekimin ya da hemşirenin yaptığı somut bir işlemdir. Atasözü doktor görüntüsünü genel bir yargı için kullanır, deyim yaradaki ipliklerin çıkarılmasını anlatır.