Deyim

Dil Otu Yemek Ne Demek?

Anlamı

çok konuşmak:
'Mütemadiyen gülüp söylüyordum. Hacı Kalfanın ellerini dizlerine vurarak: -Dil otu mu yedin be kızım? diye bir gülmesi var ki...' -R. N. Güntekin.

Detaylı Açıklama

Dil otu yemek, sözlükte çok konuşmak diye açıklanır. Kalıpta geçen dil otunun ne olduğu bu maddede söylenmez. Çok konuşan kişi kalıbın öznesidir. Konuşma neşeyle de olabilir, heyecanla ya da bir sıkıntıyı anlatma isteğiyle de. Tanım konuşmanın içeriğine bakmaz; yalnız miktarını bildirir. Çok konuşan kişi bir çocuk, bir misafir, bir yolcu ya da bir arkadaş olabilir. Kalıp bir soru içinde, şakayla karışık bir takılma olarak da kurulabilir. Benzetme ekiyle de söylenebilir: dil otu yemiş gibi konuşmak. Bir sofrada, bir yolculukta ya da bir bayram ziyaretinde geçebilir. Konuşan kişi bunun farkında olabilir de, olmayabilir de. Sözlük çok konuşmayı kusur ya da erdem olarak nitelemez; yalnız çokluğu bildirir.

Örnek Cümleler

  1. Bayram ziyaretine gelen teyzem, kahvesi soğuyana kadar dil otu yemiş gibi mahalledeki bütün düğünleri anlattı.
  2. Sınavdan iyi not alan Elif o akşam dil otu yedi; yemek boyunca sınıfta olan her şeyi tek tek anlattı.
  3. Uzun otobüs yolculuğunda yanıma oturan adam dil otu yemişti, Ankara'dan İzmir'e kadar bir an susmadı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Konuşan sürekli gülüp söylemektedir; Hacı Kalfa da ona şöyle seslenir: Dil otu mu yedin be kızım? Soru bir azar değil, gülerek söylenen bir takılmadır. Cümlede çok konuşma neşeyle birlikte anlatılır.

Çenesi açılmak, durmadan konuşmak, gevezelik etmektir. Dil otu yemek de çok konuşmaktır. İki deyim aynı davranışı anlatır; çenesi açılmanın tanımı buna gevezeliği ekler, dil otu yemeğinki yalnız konuşmanın çokluğunu bildirir.

Bu atasözü çok konuşmanın doğru olmadığını söyler. Dil otu yemek ise çok konuşmayı anlatır ama ona bir yargı eklemez. Atasözü bir ölçü koyar, deyim o ölçünün aşıldığı bir hâli adlandırır.