Anlamı
durmadan konuşmak, gevezelik etmek:
'Sabahtan akşama kadar uyukluyorsun, gece olunca çenen açılıyor.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birinin durmadan konuşmaya başlamasını, sessizken birden gevezeliğe vurmasını anlatır. Gün içinde ağır, uykulu ya da sessiz görünen kişilerin gece ya da uygun ortam bulunca konuşkanlaşması için özellikle canlı durur. Deyimin etkisi, konuşmanın sanki bir kapak açılmış gibi aniden çoğalmasını hissettirmesinden gelir. Kişi artık susmak bilmez. Bu yüzden aile içinde, dost meclislerinde ve konuşmayı seven tipler için hafif alayla kullanılır. Söz hem hareketli hem de sıcak bir sahne kurar. Bu ani açılma hâli, konuşkanlığın kişide zaten var olduğunu ama doğru anı beklediğini düşündürür. Deyim bu yüzden yalnız çok konuşmayı değil, konuşmanın birden taşmasını ve ortama yayılmasını da sezdirir. Çevredeki insanların bunu hemen fark etmesi de ifadenin canlılığını artırır.
Örnek Cümleler
- Son olaylardan sonra adam resmen çenesi açıldı.
- Herkes fark etti ki çoktan çenesi açılmış.
- O kadar zorlandı ki sonunda çenesi açıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sessiz ya da sakin görünen birinin bir anda konuşkanlaşmasını anlatır. Değişim belirgin biçimde duyulur.
Hayır. Bazen sevimli bir konuşkanlık için de söylenir; bağlamına göre hafif alay ya da sıcaklık taşıyabilir.
Aile sohbetlerinde, dost meclislerinde ve konuşmanın uzadığı samimi ortamlarda daha çok duyulur. Bu deyim, birinin durmadan konuşmaya başlamasını, sessizken birden gevezeliğe vurmasını anlatır.