Anlamı
sürekli tekrar etmek.
Detaylı Açıklama
Dilden düşürmemek, sözlükte sürekli tekrar etmek diye açıklanır. Deyimin öznesi tekrarlayan kişidir; tekrarlanan şey nesne olarak gelir. Bir ad, bir söz, bir şikâyet, bir övgü ya da bir anı bu nesne olabilir. Tanım tekrarın sürekliliğini öne çıkarır: kişi aynı şeyi bir kez değil, defalarca söyler. Sebep tanımda yoktur; sevgi, özlem, öfke ya da gurur olabilir. Kalıpta düşmek fiili ettirgen biçime girmiştir; olumsuz biçim de tekrarın kesilmediğini anlatır. Bir nine torununun adını, bir taraftar takımının zaferini, bir hasta ağrısını dilden düşürmeyebilir. Kalıp bir aile sohbetinde, bir iş yerinde ya da bir mahalle kahvesinde geçebilir. Dinleyenler bu tekrardan hoşlanabilir de, sıkılabilir de; sözlük buna bir değer biçmez.
Örnek Cümleler
- Askerdeki oğlunu özleyen Fatma Hanım, komşulara çay ikram ederken onun adını hiç dilden düşürmedi.
- Emekli öğretmen, kırk yıl önce okuttuğu sınıfın başarılarını hâlâ dilden düşürmüyor.
- Yeni arabasının yakıt tasarrufunu dilden düşürmeyen eniştem, bütün akşam başka konuya geçemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dilden düşmez olmakta tekrarlayan herkestir ve kalıbın öznesi tekrarlanan şeydir. Dilden düşürmemekte ise özne tekrarlayan kişinin kendisidir. Biri bir topluluğun ağzında dolaşan sözü, öteki bir kişinin bıkmadan söylediğini anlatır.
Ağzından düşmemek, her zaman sözünü etmek, söylemektir; düşürmemek biçimi de vardır. Dilden düşürmemek de aynı şeyi durmadan söylemeyi anlatır. İki deyim bu davranışı birinde ağız, ötekinde dil sözcüğüyle dile getirir.
Bu atasözü, âşık olan kimsenin içindeki duyguları dışa vurup ferahlamak için durmadan söylendiğini anlatır. Dilden düşürmemek de bir şeyi tekrar tekrar söylemektir. Atasözü durmadan söylemenin bir sebebini gösterir, deyim sebep belirtmez.