Anlamı
gizli tutulması gereken bir şeyi açığa vurmak, duyurmak, yaymak.
Detaylı Açıklama
Dile vermek, gizli kalması gereken bir şeyi açığa vurmak, başkalarına duyurmak, yayılmasına sebep olmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu sözün merkezinde sır, mahremiyet ve ifşa düşüncesi vardır. Bir bilginin yanlış kişilere ulaşması çoğu zaman küçük bir dikkatsizlikle başlar; dile vermek tam da bu kırılma anını anlatır. Deyim, ağızdan çıkan sözün geri dönmeyeceğini de ima eder. Bir sırrı, bir planı, bir aile meselesini ya da henüz duyurulmaması gereken bir haberi dile veren kişi, olayın kontrolünü de elinden kaçırır. Bu yüzden deyimde hafif bir sitem ve uyarı tonu vardır. Gündelik konuşmada sır saklayamama, ağzı gevşeklik ve dikkatsiz açıklamalar için doğal biçimde kullanılır.
Örnek Cümleler
- Sürpriz haberi vakti gelmeden erkenden dile verince herkesin hevesi kaçtı.
- Kimsenin bilmemesi gereken hassas konuyu bir anlık dikkatsizlikle komşulara dile verdi.
- Aile içindeki özel meseleyi dışarıda tanımadık yabancılara dile vermemek gerektiğini biliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dile vermek, bilginin gizli kalması gerekirken açığa çıkmasına yol açmak demektir. Burada söz söyleyen kişi, sonuçtan da sorumlu hâle gelir. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Aile, dostluk, iş arkadaşlığı ve ortak sır taşıyan ilişkilerde daha kırıcı olur. Çünkü güvenin bozulduğu yerde kırgınlık uzun süre kalır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Dile getirmek çoğu zaman meşru ve açık ifade etmeyi anlatır. Dile vermek ise daha çok gizli kalması gereken bir şeyi ağza taşımak ve yaymaktır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.