Anlamı
herhangi bir sebeple konuşmayan kimse konuşmaya başlamak.
Detaylı Açıklama
Dili açılmak, herhangi bir sebeple suskun duran ya da konuşamayan birinin sonunda konuşmaya başlaması anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu suskunluk korkudan, utangaçlıktan, kırgınlıktan, hastalıktan ya da yabancılık hissinden kaynaklanabilir. Deyim bu yüzden yalnız konuşmayı değil, kapanıklığın çözülmesini de anlatır. Bir çocuk misafirliğin ilk saatlerinde sessiz durup sonra dili açılabilir; biri çekindiği ortamda zamanla rahatlayınca konuşkan hâle gelebilir. Kullanımında çoğu zaman hafif bir sevinç ya da rahatlama vardır. İçine kapanmış hâlin çözülüp söze dönüşmesini görünür kılar. Günlük dilde hem çocuklar hem yetişkinler için çok sık kullanılır. Suskunluktan iletişime geçişi sıcak ve canlı bir biçimde anlatan yerleşik deyimlerden biridir. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Örnek Cümleler
- Misafirlerin yanında önce utanıp sustu ama biraz sohbet edince dili açıldı.
- Tedaviden sonra küçük çocuğun dili açılıp konuşmaya başlayınca ailedeki herkes rahatladı.
- Sınıfa alışıp arkadaş edinince onun da dili açıldı ve sorular sormaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dili açılmak çoğu zaman korku, utangaçlık ya da çekingenliğin çözülmesinden sonra olur. Yani sözle birlikte içsel bir rahatlama da hissedilir. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Çocuklar, yeni ortama girenler, utangaç kişiler ve bir süre konuşmayan hastalar için çok kullanılır. Deyim bu tür suskunluk çözülmelerini iyi yakalar. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Dili açılmak daha nötr ve doğal bir konuşmaya başlama hissi taşır. Dili çözülmek ise bazen daha birdenbire ve daha akıcı biçimde konuşmaya geçmeyi düşündürür. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.