Anlamı
sürekli olarak aynı kişiden veya şeyden söz etmek, sık sık anmak:
'Dilinden hiç düşürmediği cümleleri hep birer bilmece gibi şeylerdi.' -A. Ş. Hisar.
Detaylı Açıklama
Dilinden düşürmemek, bir kişiden, konudan ya da sözden sürekli bahsetmek, onu sık sık anmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu tekrar bazen sevgi, bazen hayranlık, bazen de takıntı ve ısrar taşır. Kişi çok sevdiği birini de dilinden düşürmeyebilir, sürekli dert ettiği bir meseleyi de. Bu yüzden deyim nötr görünse de bağlamla birlikte duygusal renk kazanır. Günlük dilde aile içinde, dost meclisinde, medyada ve kişisel anlatılarda çok rahat kullanılır. Bir şeyin zihinde ne kadar yer tuttuğunu, ağza ne kadar sık geldiğini görünür kılar. Konuşmanın sürekliliği ile iç dünyadaki meşguliyet arasındaki bağı açık eder. Hatırlamanın, takılmanın ve tekrarın dildeki karşılığıdır. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Örnek Cümleler
- Torununu dilinden düşürmeyen yaşlı dede her fırsatta gururla ondan söz ediyordu.
- Yeni projesini günlerdir dilinden düşürmüyor, her sohbette heyecanla ondan bahsediyor.
- Aynı şikâyeti haftalardır dilinden düşürmeyince çevresindeki herkes artık iyice yoruldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü önemli olan tekrarın kendisidir; tekrarın nedeni değişebilir. İnsan sevdiğini de, takıldığı meseleyi de durmadan anabilir. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Dilinden düşürmemek daha genel ve bazen daha duygusal bir kullanımdır. Dile dolamak ise çoğu kez biraz daha alaylı ya da dışarıdan bakan bir ton taşır.
Kişinin sürekli andığı şeyin aslında zihnini de meşgul ettiğini gösterir. Ağızdan düşmeyen şey çoğu zaman akıldan da çıkmıyordur. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.