Deyim

Diliyle Sokmak Ne Demek?

Anlamı

bir kimseye ağır ve kırıcı sözler söylemek.

Detaylı Açıklama

Diliyle sokmak, bir kimseye ağır ve kırıcı sözler söylemektir. Görüntüde dil, sokan bir iğne gibi düşünülür; sözlük bu benzetmeyi ayrıca açıklamaz. Ağır söz bir aşağılama, bir alay, bir suçlama ya da bir hakaret olabilir. Tanım iki niteliği birlikte anar: söz hem ağırdır hem kırıcıdır. Söyleyen sesini yükseltmeden de bunu yapabilir; deyim sözün içeriğine bakar. Sözler belli bir kişiye yöneltilir; sokulan kişi bir eş, bir çalışma arkadaşı, bir rakip ya da bir çocuk olabilir. Kalıpta kişi belirtme ekiyle gelir: kocasını diliyle soktu. Söz bir aile kavgasında, bir iş toplantısında ya da bir yarışmanın ardından geçebilir. Sokulan kişinin kırgınlığı, deyimin anlattığı sözlerin doğal sonucudur.

Örnek Cümleler

  1. Kocasının işsizliğini misafirlerin önünde alaya alan kadın onu diliyle soktu; adam sofradan kalkıp çıktı.
  2. Toplantıda yeni gelen tasarımcıyı diliyle sokan müdür, çizimlerini çocuk karalamasına benzetti.
  3. Maçı kaybeden oğluna kazanmayı hiç öğrenemeyeceğini söyleyen baba, çocuğu diliyle soktu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Arı gibi sokmak iğnelemek, acı söz söylemektir. İki deyim sokma görüntüsünü paylaşır. Arı gibi sokmakta benzetme açıkça kurulur ve iğneleme öne çıkar; diliyle sokmakta ise sözlerin ağırlığı ve kırıcılığı vurgulanır.

Ağır söylemek, acı ve dokunaklı sözler söylemektir. Diliyle sokmak bu sözlerin kırıcı olduğunu da belirtir. Tanımında ayrıca sözlerin belli bir kimseye yöneltildiği açıkça yazılıdır; ağır söylemekte böyle bir hedef anılmaz.

Atasözü, bir kimseye hakaret etmenin, ağır sözler söylemenin doğru olmadığını; karşıdakinin de ağır sözlerle karşılık vereceğini söyler. Birini diliyle sokan kişi benzer bir cevapla karşılaşabilir. Deyim saldırıyı, atasözü onun geri dönüşünü anlatır.