Anlamı
suçunu, kendi konuşması ile açığa vurmak.
Detaylı Açıklama
Diliyle tutulmak, bir kişinin suçunu, niyetini ya da gizlediği gerçeği kendi konuşmasıyla açığa vurması anlamında kullanılan bir deyimdir. İnsan bazen dikkatli görünür ama sözleri onu ele verir; farkında olmadan kendini yakalatır. Bu nedenle deyimde ironi vardır: kişi dışarıdan değil, kendi diliyle tutulur. Mahkemede, tartışmada, sorguda, günlük bir sohbette ya da sır saklamaya çalışırken bu durum yaşanabilir. Deyim, sözün yalnız anlatma değil ele verme gücünü de gösterir. Konuşma bazen savunma aracı sanılırken tam tersine delile dönüşebilir. Türkçede ağzın insanı açık edebilmesini çok net anlatan güçlü ifadelerden biridir. Sözün bağlayıcılığını ve tutarsız konuşmanın insanı köşeye sıkıştırabileceğini gösteren anlamlı ve uyarıcı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- İnkâr etti ama ağzından kaçırdığı küçük bir ayrıntı yüzünden kendi diliyle tutuldu.
- Sorguda dikkatsizce yanlış bir cümle kurunca farkında olmadan diliyle tutulmuş oldu.
- Yalanını sürdürmeye çalışırken çelişkili sözler söyleyip diliyle tutulduğu hemen anlaşıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada dışarıdan gelen kanıt değil, kişinin kendi ağzından çıkan söz belirleyici olur. Bu da durumu daha çarpıcı hâle getirir.
Sorgularda, tartışmalarda, yalanın sürdürüldüğü konuşmalarda ve ayrıntıların önemli olduğu durumlarda daha etkili görünür. Çünkü küçük sözler büyük açıklar verir. Çünkü bu ortamlarda küçük bir söz tutarsızlığı bile büyük açıklar verir ve güveni sarsar.
Dili sürçmek çoğu zaman istemeden yapılan bir hata gibi görünür. Diliyle tutulmak ise o hatanın ya da sözün kişiyi açık eden sonuca bağlanmasını vurgular.