Anlamı
elindeki her şeyi, imkânlarını yitirmek:
'Zehra dımdızlak ortada kalacak.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Dımdızlak ortada kalmak, kişinin elindeki her şeyi, bütün imkânlarını yitirmesidir. Kayıp bir ev, bir iş, bir para birikimi, bir aile desteği ya da bir mal varlığı olabilir. Dımdızlak sözcüğünü sözlük bu maddede ayrıca açıklamaz. Kişi bu duruma bir iflas, bir yangın, bir sel, bir ölüm ya da bir dolandırılma sonucunda düşebilir. Tanım kaybın sebebini söylemez; yalnız sonucu, elde bir şey kalmamasını anlatır. Deyimin öznesi kaybı yaşayan kişidir; bir aile ya da bir topluluk da özne olabilir. Kalıp bir korkuyu, bir uyarıyı ya da olmuş bir felaketi anlatabilir. Söz bir haberde, bir aile konuşmasında ya da bir romanda yer alabilir. Ortada sözcüğü kişinin sığınacak bir yerinin kalmadığını sezdirir.
Örnek Cümleler
- Selde evi de dükkânı da sulara gömülen bakkal bir gecede dımdızlak ortada kaldı.
- Atölye haber vermeden kapanınca yirmi yıllık işçiler tazminatsız, sigortasız dımdızlak ortada kaldı.
- Kocası bütün mirası kumarda kaybedince genç kadın iki çocuğuyla dımdızlak ortada kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle yalnız şudur: Zehra dımdızlak ortada kalacak. Gelecek zaman kipi, henüz gerçekleşmemiş bir durumu, bir öngörüyü bildirir. Konuşan, bu kadının elindeki her şeyi yitireceğini önceden görür ve bunu açıkça söyler.
Sözlük ortada kalmak için de aynı tanımı verir: elindeki her şeyi, imkânlarını yitirmek. Fark dımdızlak sözcüğünün eklenmesindedir. Kalıp böylece daha güçlü bir söyleyiş kazanır, ama anlam değişmez.
Atasözüne göre varlıklı kişi yoksullaşınca çevresindeki dostlarından kimse kalmaz. Dımdızlak ortada kalan kişi yalnız malını değil, yanındakileri de yitirebilir. Atasözü bu kaybın ardından gelen yalnızlığı ayrıca anlatır.