Anlamı
belli etmek.
Detaylı Açıklama
Dışa vurmak, sözlükte belli etmek diye açıklanır. Belli edilen bir duygu, bir düşünce ya da bir durum olabilir: üzüntü, sevinç, öfke, kaygı, kırgınlık. Kalıp nesnesini belirtme ekiyle alır: sevincini, öfkesini dışa vurmak. Nesne iyelik ekiyle duyguyu taşıyan kişiye bağlanabilir. Belli etmenin yolu bir söz, bir yüz ifadesi, bir hareket ya da bir yazı olabilir; sözlük yolu belirtmez. Özne duyguyu ya da düşünceyi taşıyan kişidir. Olumsuz biçimi bir duygunun saklandığını anlatır: üzüntüsünü dışa vurmadı. Kalıp, uzun süre içte tutulan bir duygunun sonunda görünür olduğu anı da anlatabilir. Söz bir cenazede, bir sınav sonucunun açıklandığı gün, bir aile toplantısında ya da bir iş görüşmesinde geçebilir. Belli olan şeyin iyi ya da kötü bir duygu olması kalıbın anlamını değiştirmez.
Örnek Cümleler
- Babasının cenazesine kadar ağlamayan Ali, tabutu omuzlayınca üzüntüsünü dışa vurdu.
- Sınav sonucunu gören Zeynep sevincini dışa vurdu; koridorda annesine sarılıp zıplamaya başladı.
- Müdürün kararına kızan mühendis öfkesini dışa vurmadı, yalnız defterini kapatıp sessizce dinledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dışarı vurmanın tanımında iki fiil vardır: belli etmek ve açıklamak. Dışa vurmanın tanımı ise tektir. Açıklamak sözü, dışarı vurmakta duygunun ya da düşüncenin sözle de anlatılabildiğini gösterir; dışa vurmada bu ek bulunmaz.
Rengini belli etmek, yandaşlığını açıklamak, düşüncesini, eğilimini açığa vurmaktır. Bu kalıpta açığa çıkan şey bellidir: bir yandaşlık ya da bir eğilim. Dışa vurmanın nesnesi ise serbesttir; sevinç, öfke ya da kaygı da olabilir.
Atasözü, belirtileri meydanda olan yaşlılığın ve izleri ortada duran üzüntünün ne yapılsa gizlenemeyeceğini söyler. Dışa vurmak da bir duygunun belli olmasıdır. Atasözü gizlemenin olmayacağını bildirir; deyim belli etme eylemini adlandırır ve gizlemenin mümkün olup olmadığından söz etmez.