Anlamı
kadın istek göstermezse, yüz vermezse erkek onun peşine düşmez.
Detaylı Açıklama
Dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez atasözü, kadın istek göstermez ve yüz vermezse erkeğin onun peşine düşmeyeceğini söyler. Söz bir hayvan görüntüsünden yola çıkar, ama anlamı insanlar arasındaki ilişkiye yöneliktir. Sözlük iki koşulu birlikte anar: istek göstermek ve yüz vermek. Koşul yerine gelmezse sonuç da gelmez: erkek kadının peşine düşmez. Birinci yarı bir zarf-fiille koşulu kurar, ikinci yarı olumsuz bir yüklemle sonucu bildirir. Atasözü bir yargı bildirir; sözlük bu yargıyı doğrulayan ya da çürüten bir şey eklemez. Söz, karşılık görmeyen bir ilginin sona erdiği anlatılırken kurulabilir. Bir köy kahvesinde, bir aile sohbetinde ya da iki arkadaş arasında bir gönül hikâyesi konuşulurken geçebilir. Atasözünde kişilerin adı geçmez.
Örnek Cümleler
- Kemal, Nesrin'in selamını bile almadığını görünce peşini bıraktı; dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez.
- Aylarca mektup yazan delikanlı tek satır cevap alamayınca umudu kesti; dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez.
- Düğünde kızı dansa kaldırmaya çalışan genç, kız yüzüne bile bakmayınca masasına dönüp oturdu; dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözlük iki atasözünü aynı sözlerle açıklar; anlamca aralarında fark yoktur. Fark söyleyiştedir; biri köpeklerin kuyruk sallayıp ardına düşmesini, öteki yalanmak ve dolanmak fiillerini kullanır. Dişi yalanmazsa erkek dolanmaz daha kısadır ve kafiyelidir.
Kızana gelmek, dişi kedinin ve köpeğin erkek istemesidir. Atasözü de dişi köpeğin isteğini erkeğin yaklaşmasına koşul yapar. Deyimin tanımı hayvanları anar; atasözü ise köpekleri anarak kadın ile erkeği konu edinir.
Sözlüğün açıklamasında karşılığı istek göstermek ve yüz vermektir. Atasözü bu ilgiyi köpeğin kuyruk sallamasıyla anlatır; erkek köpeğin ardına düşmesi de erkeğin kadının peşine düşmesini karşılar. Sözlük görüntüyü ayrıca açıklamaz, yalnız anlamı verir.