Anlamı
kadın istek göstermezse, yüz vermezse erkek onun peşine düşmez.
Detaylı Açıklama
Dişi yalanmazsa erkek dolanmaz sözü, kadın ilgi göstermedikçe, yüz vermedikçe erkeğin çevresinde dolaşmayacağını anlatan geleneksel bir atasözüdür. Bu söyleyiş de hayvan davranışı benzetmesiyle insan ilişkileri hakkında hüküm kurar. Temel düşünce, yaklaşmanın karşı taraftan gelen bir teşvik ya da kabul işaretine bağlı olduğudur. Toplumsal cinsiyet rolleri bakımından eski bir dünya görüşünü yansıtır; bu nedenle bugün eleştirel de okunabilir. Buna rağmen atasözünün kültürel değeri, karşılıklılık düşüncesini halk mantığıyla anlatmasından gelir. Kişiler arası yakınlaşmanın tek taraflı olmayabileceğini savunan kısa bir gözlem gibidir. Eski halk ilişkileri anlayışını açık sözlü bir dille yansıtır. Bu yüzden atasözü, kısa görünse bile davranışın sonucunu, güç dengesini ve gündelik hayatın ölçüsünü birlikte hatırlatan yerleşik bir gözleme dönüşür.
Örnek Cümleler
- Büyükler bu tür durumlar için dişi yalanmazsa erkek dolanmaz derdi.
- Karşılık görmeyen ilgi üzerine konuşurken dişi yalanmazsa erkek dolanmaz sözünü hatırlattı.
- Köy meydanında yine dişi yalanmazsa erkek dolanmaz diye yorum yaptılar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yakınlaşmanın tek taraflı işlemediği ve karşı taraftan da bir işaret beklendiği düşüncesine dayanır. Yani karşılıklılık vurgusu taşır. Bu yüzden atasözü, yalnız bir öğüt cümlesi değildir; davranışın sonucunu sezdirdiği için yerleşik bir hayat bilgisi olarak da okunur.
Çünkü ilişkilere dair geleneksel ve cinsiyetçi bir çerçeve sunar. Modern ilişkiler bu kadar tek şemaya indirgenmeyebilir. Bu yüzden atasözü, yalnız bir öğüt cümlesi değildir; davranışın sonucunu sezdirdiği için yerleşik bir hayat bilgisi olarak da okunur.
Aynı davranış mantığını farklı benzetmelerle ifade ederler. Karşı tarafın işareti olmadan yaklaşmanın sürmeyeceğini savunurlar. Bu yüzden atasözü, yalnız bir öğüt cümlesi değildir; davranışın sonucunu sezdirdiği için yerleşik bir hayat bilgisi olarak da okunur.