Deyim

Dişine Göre Ne Demek?

Anlamı

1) gücünün yeteceği, altından kalkabileceği bir durumda; 2) uygun, kolay.

Detaylı Açıklama

Dişine göre iki anlamlı bir deyimdir. İlki, kişinin gücünün yeteceği, altından kalkabileceği bir durumu anlatır. Öteki uygun ve kolay olanı niteler. İki anlam da bir ölçüye dayanır: iş, kişinin gücüyle karşılaştırılır. İlk anlamda vurgu kişinin gücündedir; iş onun kaldıramayacağı kadar ağır değildir. Öteki anlamda ise iş kolay görünür, kişiye uygun düşer. Kalıp yüklem yerinde kullanılabilir: bu iş tam onun dişine göre. Ad önünde de durabilir: dişine göre bir rakip. Olumsuz biçimi bir işin kişinin gücünü aştığını anlatır: dişine göre değil. İyelik eki kişiye göre değişir: dişime, dişimize göre. Söz bir iş teklifinde, bir spor karşılaşmasında, bir derste ya da bir pazarlıkta geçebilir. Kişinin gücünü kimin ölçtüğünü sözlük söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Küçük bir onarım atölyesi açmak tam onun dişine göreydi; büyük fabrika teklifini ise geri çevirdi.
  2. Yeni yüzme hocası çocuklara önce dişlerine göre bir mesafe seçti, ilk gün yalnız havuzun enini yüzdürdü.
  3. Sınav kâğıdının ilk soruları dişime göreydi; beş dakikada hepsini çözüp zor sorulara geçtim.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Atölye ve yüzme örnekleri ilk anlamı gösterir: iş, kişinin altından kalkabileceği ölçüdedir. Sınav örneği öteki anlamı gösterir: ilk sorular kolaydır ve öğrenciye uygun düşer. Bir iş hem kişinin gücüne uygun olabilir hem de kolay gelebilir; o zaman iki anlam birlikte okunur.

Gücü yetmek, eldeki imkânlarla ancak altından kalkabilmek, üstesinden gelebilmektir. Dişine göre de ilk anlamında gücün yettiği bir işi gösterir. Gücü yetmekteki ancak sözü işin sınırda olduğunu gösterir; dişine göre ise böyle bir zorlanmayı anmaz.

Atasözü giderin gelire uydurulmasını öğütler. Dişine göre de bir işin kişinin gücüne uygun olmasını anlatır. İkisinde de bir ölçü vardır; atasözü harcamayı gelirle, deyim işi kişinin gücüyle ölçer.