Deyim

Divaneye Dönmek Ne Demek?

Anlamı

çok üzülmek.

Detaylı Açıklama

Divaneye dönmek, çok üzülmek anlamına gelir. Sözlük kalıba tek anlam verir ve onu üzüntünün derecesine bağlar: üzüntü olağan ölçüyü aşmıştır. Üzüntünün sebebi bir ölüm, bir ayrılık, bir kayıp ya da kötü bir haber olabilir. Kalıbın öznesi üzülen kişidir. Sözlük bu hâlin dışa nasıl yansıdığını söylemez; ağlamak, susmak ya da yemeden içmeden kesilmek olabilir. Kalıp bir yas evinde, bir hastane koridorunda ya da bir ayrılığın ardından geçebilir. Tanımda korku, telaş ya da şaşkınlık yoktur; kalıbı bu duygular için kurmak anlamı kaydırır. Kalıp anlık bir sarsıntıyı da, günlerce süren bir yası da anlatabilir. Üzüntünün sebebi ayrılma ekiyle belirtilebilir: acısından, kederinden, bu haberden divaneye dönmek.

Örnek Cümleler

  1. Oğlunun gurbette kaza geçirdiğini duyan yaşlı anne divaneye döndü; günlerce ne yedi ne uyudu.
  2. Kırk yıllık eşini kaybeden komşumuz divaneye döndü, cenazeden sonra kimseyle konuşmadı.
  3. Yıllarca emek verdiği bağı selde kaybeden çiftçi divaneye döndü, yıkılan çardağın başında saatlerce ağladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kalıbın sözlükteki tanımı yalnız çok üzülmektir; divane sözcüğünün seçilişi açıklanmaz. Divane, aklını yitirmiş gibi davranan kişiyi anlatan bir sözcüktür; kalıp üzüntünün kişiyi bu hâle yaklaştırdığını düşündürebilir. Tanımda ise akıl kaybı değil, üzüntünün derecesi vardır.

Sözlük iki kalıba da aynı anlamı verir: çok üzülmek. Fark görüntüdedir; içi ezim ezim ezilmekte üzüntü kişinin içindeki bir ezilme gibi anlatılır, divaneye dönmekte ise kişinin başka bir hâle girmesi gibi. Anlamca ikisi birbirinin yerine kullanılabilir.

Atasözü, nem demiri nasıl paslandırıp çürütürse gamın da insanı öylece yıprattığını söyler. Divaneye dönmek ise çok üzülmektir. Atasözü üzüntünün zamanla insana neler yaptığını anlatır; deyim üzüntünün derecesini adlandırır.