Deyim

Dizginleri Koparmak Ne Demek?

Anlamı

her türlü bağ ve baskıdan kurtulmak.

Detaylı Açıklama

Dizginleri koparmak, her türlü bağ ve baskıdan kurtulmak anlamındadır. Tanımda iki öge vardır: bağ ve baskı. Bağ bir yükümlülük, bir alışkanlık, bir aile ya da bir iş olabilir; baskı ise kişinin üzerindeki denetimdir. Her türlü sözü kurtuluşun bütün bağları kapsadığını gösterir. Özne kurtulan kişidir; bir genç, bir çalışan ya da bir topluluk olabilir. Tanım kurtuluşun nasıl olduğunu söylemez: bir ayrılık, bir taşınma, bir istifa ya da bir başkaldırı olabilir. Koparmak fiili bağların gevşemekle kalmadığını, kişinin onlardan kurtulduğunu anlatır. Kurtuluşun kişiye iyi mi kötü mü geldiğini kalıp bildirmez. Kalıp bir isteği anlatmak için de kurulabilir: dizginleri koparmak istiyordu. Kalıp bir gençlik hikâyesine, bir iş değişikliğine ya da bir göç anlatısına yerleşebilir. Bağlardan kurtulan kişi yeni hayatını kendi kurar.

Örnek Cümleler

  1. Yıllarca babasının dükkânında çırak gibi çalışan Kerem, otuzunda başka bir şehre taşınıp dizginleri kopardı.
  2. Sıkı kurallarla yönetilen yatılı okuldan mezun olan genç kız, ilk yaz bütün yasakları bir kenara bırakıp dizginleri kopardı.
  3. Borçlarını kapatıp şirketteki görevinden istifa eden mühendis dizginleri kopardı, köyündeki bağda yaşamaya başladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dizginleri gevşetmek, birinin üzerindeki baskıyı azaltmaktır; bunu yapan baskıyı uygulayan taraftır. Dizginleri koparmakta ise kişi bağlardan ve baskıdan kendisi kurtulur. Biri baskıyı uygulayanın hafifletmesini, öteki kişinin kendi kurtuluşunu anlatır.

Hürriyeti seçmek, baskıdan kurtulmak ve özgür yaşamak için davranışta bulunmaktır. Dizginleri koparmak da baskıdan kurtulmayı anlatır ve buna her türlü bağı ekler. Hürriyeti seçmenin tanımı bir davranışı ve amacını, dizginleri koparmanınki ise varılan kurtuluşu anlatır.

Atasözü, söz dinlemeyen hırçın kişinin davranışının büyük zararını gördüğünü söyler. Dizginleri koparan kişi de bağlardan ve baskıdan kurtulmuştur, ama deyim bunun bir zarar getirip getirmediğini söylemez. Atasözü söz dinlememeye bir sonuç bağlar; deyim yalnız kurtuluşu adlandırır.