Anlamı
pişmanlık duymak:
'Ne ettik de kaderimizi İngilizlerle Fransızların kaderine bağladık diye dizlerini döven ... amatör diplomatlar.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Dizini dövmek, yaptığı bir işten ya da kaçırdığı bir fırsattan dolayı derin pişmanlık duymak anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. İnsan bazen hatasını sonradan anlar ve öyle üzülür ki bedeniyle tepki verir gibi olur; dizini dövmek bu abartılı pişmanlık hâlini gösterir. Bu yüzden deyimde yalnız üzüntü değil, geç kalmışlık ve keşke duygusu da vardır. Gündelik dilde yanlış seçimler, geri alınamayan sözler, kaçan fırsatlar ve kötü sonuçlanan kararlar için çok doğal kullanılır. Pişmanlığın içte kalmayıp bedene vurduğunu hissettirir. Geçmişe dönük acı bir fark edişi son derece canlı biçimde anlatan kalıplardan biridir. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Örnek Cümleler
- O büyük fırsatı geri dönüşsüz kaçırınca günlerce pişmanlıkla dizini dövdü.
- Yanlış kişiye güvendiğini çok geç anlayınca pişmanlıkla dizini dövmekten başka şey kalmadı.
- Zamanında babasının sözünü dinleseydi şimdi bu kadar pişman olup dizini dövmezdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bazı pişmanlıklar yalnız düşüncede kalmaz, insanın bütün hâline yayılır. Dizini dövmek, bu şiddetli iç sıkıntıyı dışa vurur. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Kaçırılan fırsatlar, yanlış seçimler, aldatılmalar ve geri dönülmez kararlar sonrası daha çok kullanılır. Çünkü bu durumlar keşke duygusunu büyütür. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Üzülmek genel bir duygudur. Dizini dövmek ise daha yoğun, daha geç kalmış ve daha bedensel hissedilen pişmanlığı anlatır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.