Anlamı
pişmanlık duymak:
'Ne ettik de kaderimizi İngilizlerle Fransızların kaderine bağladık diye dizlerini döven ... amatör diplomatlar.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Dizini dövmek, pişmanlık duymak anlamındadır. Kalıbın dizlerini dövmek biçimi de vardır. Özne pişman olan kişidir; bir kişi de olabilir, bir topluluk da. Pişmanlık bir yanlış karar, kaçırılmış bir fırsat, söylenmiş bir söz ya da yapılmamış bir iş üzerine olabilir. Tanım pişmanlığın sebebini söylemez. Deyim pişmanlığın kendisini anlatır; kişinin yaptığını düzeltip düzeltemeyeceğini bildirmez. Pişmanlığın konusu diye bağlacıyla eklenebilir: keşke dinleseydim diye dizini dövmek. Bir soru da aynı yerde durabilir: ne ettik de diye dizlerini dövmek. Pişmanlık bir anlık da olabilir, yıllarca da sürebilir. Bir seçimin, bir alışverişin ya da bir tartışmanın ardından bu kalıba başvurulabilir. Kalıp kişinin kendi ağzından da kurulabilir: dizimi dövüyorum.
Örnek Cümleler
- Ucuz diye aldığı evin temeli çatlayınca Hasan, ustaya göstermeden imzayı attığı için dizini dövdü.
- Liseyi yarıda bırakan amcam, yıllar sonra iş başvurularında diploma istenince dizlerini dövdü.
- Son dakikada yaptığı oyuncu değişikliği yüzünden maçı kaybeden teknik direktör, soyunma odasında dizini dövdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Amatör diplomatlar döver: Ne ettik de kaderimizi İngilizlerle Fransızların kaderine bağladık diye dizlerini döven ... amatör diplomatlar. Pişmanlığın konusu, diye bağlacından önceki soruda verilir. Kalıp burada çoğul biçimiyle, dizlerini dövmek olarak geçer.
Atasözü, çocuğunu gerektiği gibi eğitmeyen kişinin ileride çok pişman olacağını söyler. Atasözünün ikinci yarısı bu deyimin kendisidir: dizini döver. Atasözü pişmanlığa giden bir yolu gösterir, deyim pişmanlığın kendisini adlandırır.
Bu atasözü, iş işten geçtikten sonra pişman olmanın yararı olmadığını söyler. Dizini döven kişi de pişmanlık duyar; deyim bu pişmanlığın bir yarar getirip getirmediğini söylemez. Atasözü pişmanlığa bir değer biçer, deyim yalnız pişmanlığı anlatır.