Anlamı
ele geçeceği, ortaya çıkacağı daha belli olmayan şey için önceden hazırlık yapmak doğru değildir.
Detaylı Açıklama
Doğmadık çocuğa don biçilmez atasözü, henüz ortaya çıkıp çıkmayacağı belli olmayan bir şey için erkenden plan yapmak, paylaştırmak ya da hazırlık kurmak doğru değildir demektir. Burada asıl vurgu aceleciliğe ve varsayımlar üzerinden kesin sonuç konuşmaya yöneltilir. Ortada henüz gerçekleşmiş bir durum yokken yapılan hesaplar çoğu zaman boşa çıkar. Bu yüzden atasözü, ihtimal ile gerçeği karıştırmamak gerektiğini öğütler. Gündelik dilde miras hesabı, iş sonucu, beklenen kazanç, sınav, terfi ya da daha gerçekleşmemiş herhangi bir ihtimal için çok yerinde kullanılır. Kısacası söz, insanın eline geçmemiş, doğmamış ya da kesinleşmemiş bir şey üzerine kesin hesap yapmamasını isteyen sağduyulu bir uyarıdır. Özellikle para, miras ve fırsat konuşmalarında insanı erken sevince ya da boş güvene kapılmaktan alıkoyan ölçülü bir söz olarak yaşar.
Örnek Cümleler
- Daha ihale sonuçlanmadan kârı paylaşmaya kalkınca büyükler doğmadık çocuğa don biçilmez dedi.
- Terfi kesinleşmeden ev değiştirmeye karar vermek doğmadık çocuğa don biçilmez hesabı olur.
- Ortada para yokken harcama planı yapmak doğmadık çocuğa don biçilmez demektir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanlar çoğu zaman henüz elde etmedikleri kazanç üzerinden plan kurar. Söz, bu erken güveni kırıp gerçekçi olmayı öğütler. Bu yüzden özellikle miras, prim ya da beklenen gelir konuşmalarında çok yerinde durur.
Çocuk henüz ortaya çıkmamış sonucu, don ise o sonuca göre önceden yapılan hazırlığı temsil eder. Hazırlık için önce gerçeğin doğması gerekir. Bu somut örnek yüzünden atasözü, boş beklentiyle yapılan hesabı kolayca görünür kılar.
Kesinleşmemiş ihtimali olmuş bitmiş gibi kabul etmemektir. Önce sonuç gelsin, sonra hesap yapılsın demektir. Böylece insan hem hayal kırıklığından hem de boş hazırlıktan korunmuş olur.