Anlamı
işi yapacak olanda yeteri kadar güç bulunmadıkça başkalarının küçük katkılarıyla sürekli ve büyük bir iş yürütülemez.
Detaylı Açıklama
Dökme su ile değirmen dönmez atasözü, işi yapacak olanda yeteri kadar güç bulunmadıkça başkalarının küçük katkılarıyla sürekli ve büyük bir iş yürütülemeyeceğini söyler. Tanım üç ögeyi bir araya getirir: işi yapanın gücü, başkalarının küçük katkıları ve sürekli, büyük bir iş. Atasözü katkıyı küçümsemez; onun büyük bir işi tek başına taşıyamayacağını söyler. Güç bir sermaye, bir bilgi birikimi, bir emek ya da bir örgüt olabilir. Büyük iş bir fabrika, bir okul, bir dernek ya da bir aile işletmesi olabilir. Sürekli sözü işin uzun süre yürümesini anlatır. Söz bağışlarla ayakta durmaya çalışan bir kuruluş için kurulabilir. Kendi gücü olmadan başkalarına dayanarak iş kurmak isteyen biri de bu sözle uyarılabilir. Fiil olumsuz geniş zamandadır: dönmez.
Örnek Cümleler
- Gelirinin tamamını küçük bağışlardan sağlayan mahalle kütüphanesi, bağışlar azalınca kapılarını kapattı; dökme su ile değirmen dönmez.
- Sermayesi olmadan akrabalarından aldığı küçük borçlarla lokanta açan Murat, ilk kışı çıkaramadı; dökme su ile değirmen dönmez.
- Sponsoru olmayan ve her maç için esnaftan topladığı küçük yardımlarla ayakta duran amatör kulüp, üçüncü yılında ligden çekildi; dökme su ile değirmen dönmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Taşıma su ile değirmen dönmez de sözlükte aynı açıklamayla yer alır; anlamca fark yoktur. Ayrılık suyun nasıl geldiğindedir: birinde su taşınır, ötekinde dökülür. İki sözde de değirmeni döndürecek güç dışarıdan getirilen küçük katkılara bırakılmıştır.
Değirmen, akan bir suyun sürekli gücüyle döner. Elle dökülen su, ne kadar dökülse de bu sürekliliği sağlayamaz. Sözlük görüntüyü, işi yapanın gücü ile başkalarının küçük katkıları arasındaki farka bağlar.
İğne ile kuyu kazmak, yetersiz araçlarla, sürekli ve sabırlı bir biçimde çalışıp çok güç bir işi başarmaya çalışmaktır. Deyimde çaba kişinin kendisinden gelir ve sürer. Atasözü ise işi yapanda güç bulunmadığında başkalarının küçük katkılarına dayanmanın yetmediğini söyler.