Anlamı
sürekli olarak aynı yerde gezinmek:
'Dolap beygirinin en büyük şansı gözlerinin bağlı olmasıdır; böylece aynı çember içinde dolanıp durduğunun farkında olmaz.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Dolanıp durmak, sürekli aynı yerde gezmek, bir yere yönelmeden oyalanmak ya da bir mesele çevresinde neticeye varmadan dönüp dolaşmak anlamına gelir. Deyim hem fiziksel hareketi hem de zihinsel kararsızlığı anlatabilir. Bir insan sokakta, odada ya da avluda dolanıp durabilir; aynı şekilde bir konuda açık konuşmayıp lafı dolaştıran kişi için de kullanılabilir. Bu yüzden içinde huzursuzluk, amaçsızlık ya da belirsizlik duygusu vardır. Gündelik dilde bekleyen, karar veremeyen, canı sıkkın olan ya da açıkça söylemek yerine çevrede oyalanan insanlar için sıkça söylenir. Hareket vardır ama ilerleme yoktur. Deyim tam da bu yüzden güçlüdür: insanın yalnız yürüdüğünü değil, bir türlü bir sonuca ulaşamadığını hissettirir.
Örnek Cümleler
- Kapının önünde saatlerce dolanıp durdu ama içeri girmeye cesaret edemedi.
- Lafı açıkça söylemek yerine dolanıp durması hepimizi daha da gerdi.
- Sınav sonucunu beklerken heyecandan okulun bahçesinde bir o yana bir bu yana dolanıp duruyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dolanma hareketi bir yere varış içermiyor. Bu da zihinsel belirsizlik ve tereddüt duygusunu güçlendiriyor. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Evet. Birinin konuyu açık söylemeyip lafı dolandırması için de çok uygun bir ifadedir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
En sık görülen duygu huzursuzluktur. Bekleyiş, sıkıntı ya da çekinme nedeniyle kişi bir türlü yerine oturamaz. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.