Anlamı
hile ve dalavere ile iş yapmak:
'İleride işler yapmaya, dolaplar çevirmeye başlarsa kendi de bundan istifade edecekti.' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Dolap çevirmek, hile ve dalavere ile iş yapmak, işi açıktan ve dürüstçe değil, gizli hesaplarla yürütmek anlamına gelir. Bu deyimde dolap sözü, kapalı kapılar ardında kurulan kurnaz planların simgesidir. Dolap çeviren kişi işi doğrudan söylemez; birini kandırır, yönlendirir ya da kendi çıkarına uygun düzen kurar. Bu yüzden ifade yalnız zekice davranmayı değil, ahlaken sorunlu bir kurnazlığı anlatır. Gündelik dilde ticaret, miras, ortaklık, siyaset ve ilişkilerdeki gizli hesaplar için sık kullanılır. İçinde güvensizlik çağrışımı vardır. Biri hakkında “dolap çeviriyor” dendiğinde, açık davranmadığı, perde arkasında başka hesap taşıdığı anlaşılır. Kısacası deyim, dürüst olmayan yöntemlerle çıkar sağlama çabasını kısa ve sert biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- İhale öncesi bazı insanların gizlice dolap çevirdiği yapılan soruşturma sonucunda ortaya çıktı.
- Miras meselesinde dolap çevirmesin diye herkes belgeleri tek tek kontrol etti.
- Arkadaşına yardım ediyormuş gibi görünse de aslında arka planda kendi çıkarı için dolap çeviriyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada yalnız yalan değil, planlı bir kurnazlık vardır. Kişi işi baştan sona kendi çıkarına göre kurmaya çalışır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Hayır. Bu deyim daha çok başkalarını zarara uğratacak ya da kandıracak gizli hesaplar için söylenir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Çünkü perde arkasında dönen işi tek bir görüntüye bağlar. Böylece gizlilik, çeviklik ve aldatma aynı anda hissedilir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.