Deyim

Dolmuşa Gelmek (binmek) Ne Demek?

Anlamı

dolduruşa gelmek.

Detaylı Açıklama

Dolmuşa gelmek ya da dolmuşa binmek, sözlükte dolduruşa gelmek deyimine gönderilir. Böylece o deyimin iki anlamı bu kalıba da geçer: kişi ya olumsuz bir yöne kışkırtılır ya da pohpohlanarak gaza getirilir. Sözlük bu kalıba argo notu düşmez. Kalıpta bir taşıt adı geçse de anlam yolculukla ilgili değildir. Aynı sözcükle kurulan dolmuş yapmak ise gerçekten yolcu taşımayı anlatır. Deyimin öznesi yönlendirilen kişidir. Kışkırtan ya da pohpohlayan bir arkadaş grubu, bir satıcı ya da bir kalabalık olabilir. Yönlendirmenin sonu bir tartışmaya, bir iddiaya ya da gereksiz bir masrafa çıkabilir. İki fiil de aynı anlamı taşır; gelmek de binmek de kullanılabilir. Söz gençler arasında, bir kahvehanede ya da bir aile sofrasında geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Kahvedekilerin kışkırtmasıyla dolmuşa gelen Selim, komşusuyla süren sınır anlaşmazlığını mahkemeye taşıdı.
  2. Arkadaşlarının sen bu işten anlarsın övgüleriyle dolmuşa gelen Can, hiç bilmediği bir arabanın motorunu söküp toplayamadı.
  3. Satıcının bu fiyat bir daha gelmez sözleriyle dolmuşa binen genç çift, bütçelerini aşan bir kanepe aldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Sözlük kalıbın anlamını dolduruşa gelmek maddesinden verir ve taşıt görüntüsünü ayrıca açıklamaz. Dolmuş ile dolduruş sözcüklerinin ses yakınlığı göze çarpar. Kalıbın anlamında ise bir yolculuk yoktur; Selim de Can da hiçbir taşıta binmez.

İkisini de taşır; sözlüğün gönderdiği madde iki anlamlıdır. Birinci anlamda yön olumsuzdur; kahvedekilerin sözüyle açılan dava buna örnektir. İkincide yönlendirme pohpohlama yoluyla olur; bu işten anladığı söylenerek övülen Can böyle yönlendirilmiştir.

Atasözü, gönül alıcı, okşayıcı sözlerle karşıdakinin inadının yenilebileceğini söyler. Dolmuşa binen kişi de kimi zaman böyle tatlı sözlerle yönlendirilir. Atasözü tatlı sözün gücünü öğüt olarak verir, deyim bu güce kapılan kişiyi anlatır.