Anlamı
1) bazı bedensel özellikleri değiştiren veya artıran bir uyarıcı maddeyi çok az miktarda almak:
'Günahı boynuna, doping de yapıyormuş.' -H. Taner. 2) mec. uyarıcı etkide bulunmak.
Detaylı Açıklama
Doping yapmak, gerçek anlamda bedenin gücünü ya da dayanıklılığını yapay biçimde artıran madde kullanmak; mecaz anlamda ise birini ya da bir durumu dışarıdan uyarıcı etkiyle hızlandırmak, canlandırmak demektir. Spor bağlamında bu ifade açıkça kurallara aykırı ve etik dışı bir davranışı çağrıştırır. Mecaz kullanımda ise birine moral vermek, hız kazandırmak ya da geçici bir itki sağlamak için söylenebilir. Böylece söz hem biyolojik hem psikolojik bir canlandırma hissi taşır. Gündelik dilde bağlama göre sert eleştiri de olabilir, şakalı bir canlandırma anlatımı da. Kısacası doping yapmak, doğal akışı dış müdahaleyle güçlendirmek fikri etrafında döner; asıl fark, bu müdahalenin meşru olup olmamasındadır. Bu yönüyle ifade, yalnız olayın adını koymaz; kişinin tavrını, ilişkinin kırılganlığını ya da durumun sosyal yankısını da hissettirir.
Örnek Cümleler
- Sporcunun doping yaptığı ortaya çıkınca bütün dereceleri tartışmalı hâle geldi.
- Sınavdan hemen önce arkadaşının güzel ve cesaretlendirici sözleri ona adeta doping yaptı.
- Teknik direktör takıma kısa bir moral konuşması yapıp oyunculara psikolojik doping yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek anlamda doping yapmak etik dışı ve yasaklıdır. Mecaz anlamda ise bazen yalnızca canlandırıcı etkiyi anlatır. Mecaz anlamda ise bazen yalnızca canlandırıcı ve motive edici etkiyi anlatmak için kullanılır.
Moral verme, hız kazandırma, enerji yükseltme ve kısa süreli motivasyon sağlama bağlamlarında duyulabilir. Moral verme, hız kazandırma ve kısa süreli motivasyon sağlama bağlamlarında mecaz olarak duyulabilir.
Her iki kullanımda da doğal seviyeye dışarıdan bir takviye yapılması vardır. Bu takviye bir madde de olabilir, bir söz ya da etki de.