Deyim

Doping Yapmak Ne Demek?

Anlamı

1) bazı bedensel özellikleri değiştiren veya artıran bir uyarıcı maddeyi çok az miktarda almak:
'Günahı boynuna, doping de yapıyormuş.' -H. Taner. 2) mec. uyarıcı etkide bulunmak.

Detaylı Açıklama

Doping yapmanın sözlükte bir gerçek, bir de mecaz anlamı vardır. Birinci anlamda kişi, bazı bedensel özellikleri değiştiren ya da artıran bir uyarıcı maddeyi çok az miktarda alır. Tanımdaki çok az miktarda sözü dikkat çeker; alınan maddenin ölçüsü küçüktür. Mecaz anlam ise uyarıcı etkide bulunmaktır. Bu anlamda bir madde değil, bir söz, bir haber, bir müzik ya da bir başarı insanı canlandırır. Birinci anlamın öznesi maddeyi alan kişidir: bir sporcu, bir yarışmacı ya da bir öğrenci. İkinci anlamda özne etkiyi yapan şey olabilir: bu haber hepimize doping yaptı. Tanım maddenin yasak olup olmadığını söylemez. Söz bir spor sayfasında da, sınav dönemindeki öğrencilerin konuşmasında da kurulabilir. Cümlede alınan bir madde varsa birinci anlam, bir etki varsa ikinci anlam öne çıkar.

Örnek Cümleler

  1. Yarışmadan önce yasaklı bir uyarıcı alarak doping yapan bisikletçinin madalyası, testten sonra geri alındı.
  2. Antrenörü, maratona hazırlanan genç koşucuyu doping yapmaması için defalarca uyardı.
  3. Son dakikada atılan gol yorgun taraftarlara adeta doping yaptı; tribünler yeniden ayağa kalktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bir kişi hakkında duyulan bir şey aktarılır: Günahı boynuna, doping de yapıyormuş. Günahı boynuna sözü konuşanın bu bilgiyi doğrulamadığını, sorumluluğu söyleyene bıraktığını gösterir. Yapıyormuş biçimi de bilginin başkasından duyulduğunu bildirir.

Şevke getirmek, canlandırmak, isteğini artırmak demektir. Doping yapmanın ikinci anlamı da uyarıcı bir etkide bulunmaktır. Aynı gol için iki söz birlikte kurulabilir; doping yapmak bu etkiyi bir uyarıcı madde görüntüsüyle anlatır.

Atasözü, canlıların güçlerinin gelişmelerine yarayan şeylerle arttığını söyler. Doping yapmanın birinci anlamında da kişi bedensel özelliklerini artıran bir madde alır. Atasözü beslenmeyle gelen güce, deyim uyarıcı bir maddeyle sağlanan artışa bakar.