Anlamı
1) tehlikeli bir durumdan zarar görmeden kurtulmak; 2) işi rast gitmek:
'Yüze gülücü, her dönemde dört ayak üstüne düşen Efruz'un hayat hikâyesini sergileyen piyesim, yurtta bini aşkın defa oynadıktan sonra, televizyon oyunu hâline getirilince yasaklandı.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Dört ayak üstüne düşmek, çok tehlikeli ya da riskli bir durumdan zarar görmeden kurtulmak, hatta işini yine rast getirmek anlamında kullanılan yaygın bir deyimdir. Kedi nasıl düşerken kendini toparlayıp ayakları üzerine inmeye çalışırsa, bu deyimde de kişi sıkıntılı bir durumdan beklenmedik bir çeviklikle çıkar. Bu yüzden sözün içinde hem şans hem kıvraklık hem de kurtuluş duygusu vardır. Bazen biraz eleştirel tonda kullanılır; çünkü bazı insanlar ne yaparsa yapsın yine de dört ayak üstüne düşer. Gündelik dilde iş, para, ilişkiler ve siyaset gibi alanlarda sık duyulur. Kısacası dört ayak üstüne düşmek, zor bir durumdan hasarsız çıkmayı ve talihin ya da becerinin kişiyi son anda korumasını anlatır.
Örnek Cümleler
- Onca yanlışın ardından yine dört ayak üstüne düşmek herkesin canını sıktı.
- Şirket batarken bile dört ayak üstüne düşmek gibi kendine yeni bir yol açtı.
- Ne olursa olsun dört ayak üstüne düşmek onun en şaşırtıcı huyuydu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişi bazen kendi hatalarına rağmen yine kurtulur ve işi yoluna koyar. Bu durum başkalarında hayret ya da kızgınlık uyandırabilir. Deyimin hafif eleştirel tadı da buradan gelir.
İkisi birden çağrışabilir. Bağlama göre kimi zaman talih, kimi zaman kıvraklık ve fırsatçılık öne çıkar. Bu esneklik, deyimi çok farklı olaylara uyarlamayı kolaylaştırır.
Çünkü düşme ve toparlanma görüntüsü akılda çok net bir sahne kurar. Bu da anlatımı güçlü ve kolay hatırlanır yapar. Görsel gücü, deyimin etkisini belirgin biçimde artırır.