Atasözü

Dost Dostun Ayıbını Yüzüne Söyler Ne Demek?

Anlamı

gerçek dost uyarmak, kusurun düzeltilmesini sağlamak amacıyla ayıbı yüze karşı söyler.

Detaylı Açıklama

Dost dostun ayıbını yüzüne söyler atasözü, gerçek dostun uyarmak ve kusurun düzeltilmesini sağlamak amacıyla ayıbı yüze karşı söylediğini anlatır. Tanım iki öğeyi birlikte verir: bir amaç ve bir yol. Amaç uyarmak, kusuru düzelttirmektir; yol ise ayıbı kişinin yüzüne karşı söylemektir. Ayıp bir davranış, bir hata, kaba bir söz, bir savurganlık ya da bir ihmal olabilir. Kişi bu uyarıyı sert bulabilir; atasözü uyarının dostluktan geldiğini söyler. Atasözü sert bir uyarı işiten kişiye, bunun bir dostluk göstergesi olduğunu anlatmak için söylenebilir. Söz bir arkadaşlıkta, bir aile içinde ya da bir iş ortaklığında geçebilir. Dost sözü atasözünde iki kez geçer: biri söyleyen, öteki işiten taraftır.

Örnek Cümleler

  1. Toplantıda arkadaşlarına kaba davranan Serkan'ı akşam tek başına uyaran Burak, ondan özür dilemesini istedi; dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
  2. Kardeşinin esnafa borçlarını ödemediğini öğrenen abla, onu karşısına alıp borçları kapatmasını istedi; dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
  3. Komşusunun çocuklarına bağırdığını gören yaşlı kadın, arkasından konuşmak yerine kapısını çalıp onu uyardı; dost dostun ayıbını yüzüne söyler.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Ayıbını yüzüne vurmak, sözlükte birinin kusurunu yüzüne söylemek diye açıklanır; bir amaç anılmaz. Atasözünün tanımında ise ayıbın yüze söylenmesi uyarmak ve kusuru düzelttirmek amacına bağlanır. Deyim davranışı adlandırır; atasözü bu davranışı gerçek dostun işi olarak tanıtır.

Bu atasözü, insanın kendi kusurunu göremediğini, bilemediğini söyler. Dost dostun ayıbını yüzüne söyler ise bu görülmeyen kusurun bir dost tarafından dile getirilebileceğini anlatır. Biri kişinin kendine kör kalışını, öteki dostun bu körlüğü gidermesini öne çıkarır.

Tanım her dostu değil, gerçek dostu anar. Böylece ayıbı yüze söylemek, dostluğun sınanmış biçimine bağlanır. Arkasından konuşmak yerine kapıyı çalıp uyaran yaşlı kadın, tanımın anlattığı davranışı gösterir.