Anlamı
gerçek dost uyarmak, kusurun düzeltilmesini sağlamak amacıyla ayıbı yüze karşı söyler.
Detaylı Açıklama
Dost dostun ayıbını yüzüne söyler atasözü, gerçek dostun insanın kusurunu arkasından konuşmayıp doğrudan kendisine söyleyeceğini anlatır. Bu sözün temelinde iyileştirme niyeti vardır. Çünkü dost, ayıbı yaymak için değil, düzelmesini sağlamak için söyler. Yüze söylemek burada kabalık değil, dürüstlük ve sorumluluk anlamına gelir. Elbette bunu söylerken kırmadan, hakaret etmeden yapmak idealdir; fakat atasözünün asıl vurgusu samimi dostluğun yanlışları örtmekten çok düzeltmeye yönelmesidir. Gündelik dilde yapıcı eleştiri, açık sözlülük ve arkadaşlık sınavı gibi durumlarda sıkça kullanılır. Kısacası söz, dostluğun yalnız iyi gün desteği değil, gerektiğinde rahatsız edici doğruları da söyleyebilme cesareti olduğunu vurgular. Bu yüzden atasözü, kısa yapısına rağmen yalnız bir yargı vermez; davranışın sonucunu ve hayat içindeki ölçüyü birlikte düşündüren yerleşik bir gözleme dönüşür.
Örnek Cümleler
- Bana açık açık konuştu, sonra anladım ki dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
- Arkamdan konuşacağına yüzüme söyledi; çünkü dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
- Kırıldım ama yine de biliyorum, dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gerçek dostluk yalnız hoş söz söylemek değildir. Yanlışı düzeltmek için rahatsız edici olsa da doğruyu söylemeyi gerektirir. Yanlışı düzeltmek için rahatsız edici olsa da doğruyu söylemeyi gerektiren derin bir bağ anlatılır.
Hayır. Burada amaç kırmak değil, düzeltmektir. İyi niyet ve ölçü yoksa bu atasözü o davranışı haklı çıkarmaz. İyi niyet ve ölçü yoksa bu söz o davranışı haklı çıkarmaz; amaç kırmak değil düzeltmek olmalıdır.
Çünkü dedikodu değil, dürüstlük içerir. Kişiye kendini düzeltme fırsatı veren tavır budur. Dedikodu değil dürüstlük içerir; kişiye kendini düzeltme fırsatı veren yapıcı bir tavır anlatılır.