Deyim

Dostlar Alışverişte Görsün (diye) Ne Demek?

Anlamı

'gösteriş olsun, iş görüyor densin (diye)' anlamında kullanılan bir söz.

Detaylı Açıklama

Dostlar alışverişte görsün sözü, gösteriş olsun, iş görüyor densin demektir. Kalıp diye ile de kurulur: dostlar alışverişte görsün diye. Tanımda iki yakın amaç vardır: gösteriş ve iş görüyor denmesi. Söz bir işin görünüş için yapıldığını anlatır. Ortaya gerçek bir iş çıkıp çıkmadığını ya da işin ne kadar sürdüğünü söz söylemez. Söz bir eleştiri içinde kurulabilir: dostlar alışverişte görsün diye dükkânı açıyor. Dostlar sözü burada çevredekileri karşılar; görmek fiili bu çevrenin gözünü anlatır. Kalıp bir esnaf, bir memur, bir siyasetçi ya da bir dernek üyesi için kurulabilir. Konuşan kendi işini de bu sözle küçümseyebilir: dostlar alışverişte görsün diye çalışıyoruz. Gösterişin kimi kandırmaya yönelik olduğunu tanım belirtmez.

Örnek Cümleler

  1. Müşterisi olmayan dükkânını her sabah açıp vitrini silen Hamdi Efendi, dostlar alışverişte görsün diye akşama kadar tezgâhın başında oturuyor.
  2. Hiç söz almadığı toplantılara dostlar alışverişte görsün diye katılan meclis üyesi, yıl sonunda tek bir öneri vermemişti.
  3. Kasabadaki derneğin başkanı, dostlar alışverişte görsün diye yılda bir kez fotoğraflı bir yardım töreni düzenliyor.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Diye sözü kalıbı bir amaç bildiren zarfa çevirir: bir iş, dostlar alışverişte görsün diye yapılır. Sözlük kalıbı diye ile ve diye olmadan verir. Diyesiz biçim kendi başına bir yargı gibi söylenebilir.

Göz boyamak, kandırmak, yanıltmak, gösterişle aldatmaktır. Dostlar alışverişte görsün sözünde de gösteriş vardır, ama tanım bir aldatmadan söz etmez. Biri gösterişi kandırmaya, öteki iş görüyor denmesine bağlar.

Bu söz, birçok gereksinimi varken gereksiz özenti ve gösterişle uğraşanlar için kullanılır. Dostlar alışverişte görsün diye iş yapan kişi de bir gösteriş peşindedir. Atasözü gösterişi kişinin gerçek gereksinimleriyle karşılaştırır; deyim gösterişin başkalarının gözü için yapıldığını anlatır.