Anlamı
yaptığı yanlış işleri çoğalmak.
Detaylı Açıklama
Dosyası kabarmak, birinin yaptığı yanlış işlerin çoğalması anlamındadır. Kalıp kabarık olmak biçimiyle de söylenir: dosyası kabarık olmak. Tanımda iki öge vardır: yanlış işler ve bunların çoğalması. Yanlış iş bir kural ihlali, bir usulsüzlük, bir kavga, bir gecikme ya da bir suç olabilir. Özne dosyadır; kişi tamlayanla anılır: memurun dosyası kabardı. Kabarık olmak biçimi bir durumu, kabarmak ise süren bir artışı anlatır. Kalıp bir memur, bir öğrenci, bir sürücü ya da bir sanık için kurulabilir. Tanım bu yanlışların bir yaptırıma yol açıp açmadığını söylemez. Kalıp bir uyarı içinde de kurulabilir: dosyan kabarıyor, dikkat et. Söz bir okul idaresinde, bir şirkette ya da bir karakolda geçebilir.
Örnek Cümleler
- Üç ayda dört kez geç kalan ve iki kez izinsiz işten ayrılan memurun dosyası epey kabarmıştı.
- Okulda her dönem bir kavgaya karışan Berk'in dosyası kabarık olduğundan müdür bu kez velisini çağırdı.
- Bir yıl içinde üst üste hız ve kırmızı ışık ihlali yapan sürücünün dosyası kabardıkça ceza puanı birikti, ehliyetini kaybetme tehlikesi doğdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kabarmak, bir şeyin hacmi artarak şişmesidir; dosya içine konan her yeni kayıtla kalınlaşır. Sözlük bu görüntüyü yanlış işlerin çoğalması diye açıklar. Dosyanın kalınlığı, yapılan yanlışların sayısını gösterir.
Dosya açmak, sözlükte yeni bir dosya düzenlemek diye açıklanır; bu dosya bir insanı da, bir işi de konu edinebilir. Dosyası kabarmak ise bir kişinin yanlış işlerinin çoğalmasıdır. Biri dosyanın kurulmasını, öteki dosyanın yanlışlarla dolmasını anlatır.
Atasözü, birkaç kez saklanabilen bir suçun günün birinde ortaya çıkıp yapanı kötü duruma düşüreceğini söyler. Dosyası kabaran kişi de yanlışlarını biriktirmektedir. Atasözü sonunda gelecek yakalanmayı, deyim yanlışların birikmesini anlatır.