Anlamı
çok şişman.
Detaylı Açıklama
Duba gibi, çok şişman anlamında kullanılan bir benzetmedir. Kalıp bir kişiyi niteler; adın önünde ya da yüklemde yer alır: duba gibi bir adam, duba gibi olmuş. Çok sözü şişmanlığın olağan ölçüyü aştığını gösterir. Sözlük benzetmenin dubanın hangi özelliğine dayandığını açıklamaz. Kalıp bir kişinin görünüşünü anlatırken kurulur; bir yetişkin için de bir çocuk için de söylenebilir. Söz bir şaka, bir takılma ya da bir yakınma içinde geçebilir; tanım bu tonu belirlemez. Olmak fiiliyle bir değişimi anlatabilir: tatilden duba gibi döndü. Kişi bu sözle kendini de anlatabilir: duba gibi oldum. Bir ev sohbetinde, bir muayenede ya da bir spor salonunda duyulabilir. Benzetmeyle bir hayvan da nitelenebilir.
Örnek Cümleler
- Askerden döndükten sonra bir yılda yirmi kilo alan ağabeyim, yaz gelince duba gibi olmuştu.
- Doktor, duba gibi olan hastasına önce her gün yarım saat yürümesini önerdi.
- Bütün kış hareketsiz kalan kedi bahara duba gibi girdi, pencereye bile atlayamıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Fıçı gibi, kısa boylu ve çok şişman kişiyi niteler. Duba gibi ise yalnız çok şişman demektir; boyla ilgili bir şey söylemez. İki benzetme şişmanlıkta buluşur; birinde boy da anılır.
Fil gibinin ikinci anlamı çok şişman kimsedir; birinci anlamı ise çok yemek yiyen kimsedir. Duba gibinin tanımında yeme alışkanlığına değinilmez, yalnız şişmanlık anılır. Bu yüzden iki benzetme ancak ikinci anlamda örtüşür.
Atasözü, biraz kilo almanın pek çok kusuru örttüğünü söyler; burada kilo az ölçüdedir ve olumlu karşılanır. Duba gibi ise çok şişmanlığı anlatır. Biri az kiloya değer verir, öteki şişmanlığın ölçüyü aştığını gösterir.