Anlamı
1) çok yemek yiyen (kimse); 2) çok şişman (kimse).
Detaylı Açıklama
Fil gibi, birinci anlamıyla çok yemek yiyen, ikinci anlamıyla da çok şişman olan kimse için kullanılan kuvvetli bir benzetmedir. Fil imgesi, hem iri gövdeyi hem de büyük tüketimi çağrıştırdığı için deyim iki anlamı da doğal biçimde taşır. Çoğu zaman hafif alay, bazen de kaba bir eleştiri tonu içerir. Bu yüzden yakınlık derecesi olmayan ortamlarda kırıcı da duyulabilir. Deyimin gücü, görüntüyü ve davranışı tek bir hayvan benzetmesiyle çarpıcılaştırmasındadır. İnsan birinin çok iştahlı ya da aşırı iri oluşunu abartılı biçimde anlatmak istediğinde fil gibi diyebilir. İri cüsse ve yoğun iştahı renkli ama sert bir dille anlatan yerleşik bir deyimdir. Bu sertlik, sözün şaka ile kabalık arasında salınmasına yol açar.
Örnek Cümleler
- Akşam sofrada fil gibi yiyince sabaha kadar rahatsızlandı.
- Çocuk küçücük yaşta fil gibi yemeye başlayınca annesi telaşlandı.
- Mahalledekiler onu fil gibi bir adam olmuş diye anlatıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü fil imgesi hem büyük gövdeyi hem çok tüketen güçlü hayvan çağrışımını taşır. Böylece söz hem iştah hem beden iriliği için doğal biçimde kullanılabilir. İki çağrışım aynı benzetmede toplanır.
Benzetme, ölçüyü büyüterek ve kaba biçimde görünür kılar. Bu yüzden söz, dostça şaka ile kırıcı eleştiri arasında değişebilen bir alay tonu taşıyabilir. Yakınlık yoksa daha sert duyulması bundandır.
Fil gibi büyüklük ve irilik duygusuna yaslanır; fincan gibi ise küçük ama belirgin görünüş unsurunu öne çıkarır. İki benzetme de bedensel görünüşü büyüterek anlatır ama yönleri ayrıdır.