Anlamı
parasını pintilik ederek saklamak.
Detaylı Açıklama
Düğüm üstüne düğüm vurmak, özellikle parasını ve malını aşırı sıkı biçimde saklamak, pintilik etmek anlamında kullanılır. Düğüm sayısının artması cimriliğin derecesini gösterir. Söz, bir şeyi yalnız korumayı değil, paylaşmamak için iyice sıkı tutmayı eleştirir. Bu yüzden deyimde koruma ile cimrilik arasındaki çizgi özellikle belirgindir; burada övülen tedbir değil, kimseye bir şey vermemek için aşırı kapanmadır. Kişi malını yalnız saklamaz, sanki kimse dokunamasın diye kat kat düğümler. Bu aşırılık, deyimin eleştirel gücünü artırır. Eli sıkılık burada iyice görünür hâle gelir. Kısacası düğüm üstüne düğüm vurmak, paylaşmama hırsını ve pintiliği gözle görünür bir imgeyle anlatan eleştirel bir deyimdir. Söylenişindeki alay da bu olumsuzluğu pekiştirir.
Örnek Cümleler
- Kadın parasına öyle düşkündü ki düğüm üstüne düğüm vurmak onun huyuydu.
- Azıcık kazanır ama düğüm üstüne düğüm vurmak için kimseye koklatmazdı.
- İnsan biraz kendine yaşamalı; hep düğüm üstüne düğüm vurmak doğru değil.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü amaç yalnız saklamak değil, kimseye vermemek ve paylaşmamaktır; deyim bu yüzden tedbirden çok aşırı cimriliği ve kapalı eli anlatır.
Düğüm imgesi, saklamanın aşırı sıkı ve kapalı oluşunu güçlendirir; kişi malına öyle sarılır ki paylaşma ihtimali neredeyse hiç kalmaz artık.
Genellikle yoktur; daha çok cimriliği, malı paylaşmama alışkanlığını ve el sıkılığını eleştiren açıkça olumsuz bir kullanım değeri taşır, yergi yönü baskındır.