Anlamı
parasını pintilik ederek saklamak.
Detaylı Açıklama
Düğüm üstüne düğüm vurmak, parasını pintilik ederek saklamak anlamındadır. Kalıp atmak fiiliyle de söylenir: düğüm üstüne düğüm atmak. Tanım pintiliği ve paranın saklanmasını birlikte anar. Pintilik, cimriliktir. Özne kendi parasını saklayan kişidir; tanımdaki iyelik eki bunu gösterir: parasını. Pinti bir dede, bir tüccar, bir ev sahibi ya da varlıklı bir komşu olabilir. Saklanan para bir kesede, bir yastığın altında ya da bir bankada durabilir; tanım yerini söylemez. Kalıp bir yakınma, bir alay ya da bir dedikodu içinde geçebilir. Mirası bekleyen yakınlar ya da yardım isteyip eli boş dönen biri bu sözü onun ardından söyleyebilir. Saklanan paranın miktarı tanımda yer almaz.
Örnek Cümleler
- Yıllarca düğüm üstüne düğüm vuran yaşlı bakkal, torununun okul taksitine bile tek kuruş vermedi.
- Çatı akarken bile ustaya para vermeyip düğüm üstüne düğüm vuran ev sahibine kiracılar kızgındı.
- Düğüm üstüne düğüm atan babalarının yatağının altından bir kese altın çıkınca kardeşler şaşırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Görüntü, bir bezin ya da bir kesenin ağzına üst üste atılan düğümleri düşündürür. Düğüm arttıkça keseyi açmak, dolayısıyla içindeki parayı harcamak güçleşir. Sözlük bunu parasını pintilik ederek saklamak diye açıklar.
Eli cebine gitmemek, çok cimri olmaktır. Düğüm üstüne düğüm vurmak da pintiliği anlatır; tanımına paranın saklanması eklenir. Biri cimriliği bir nitelik olarak, öteki parayı biriktirip saklama eylemi olarak anlatır.
Atasözü, pintinin yemeye kıyamayarak biriktirdiği malı sağlığında gücünün yetmediği kişilerin, öldükten sonra da mirasçılarının bol bol yediğini söyler. Düğüm üstüne düğüm vuran kişi de parasını saklar. Atasözü bu saklamanın kimin işine yaradığını gösterir.