Anlamı
örtünmek, koruyacak biçimde sarınmak:
'Bulgar dağında yatarım / Yorganı dulda tutarım' -Halk türküsü.
Detaylı Açıklama
Dulda tutmak, bir şeyi ya da kendini koruyacak biçimde örtmek, sarınmak, dış etkiden sakınmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Dulda, rüzgârdan, yağmurdan ya da sert hava şartlarından korunulan kuytu yeri çağrıştırır. Bu yüzden sözde hem fiziksel korunma hem de sığınılacak güvenli alan duygusu vardır. Halk dili ve türkü sözlerinde daha sıcak duyulur; çünkü sadece eşya örtmek değil, insanın kendini doğanın sertliğinden sakınması da anlatılır. Gündelik dilde yaygınlığı azalsa da şiirsel ve halk söyleyişinde güçlü bir tadı vardır. Kısacası dulda tutmak, bir şeyi doğrudan saldırıdan değil, çevresel zorluktan korumak için üzerine kalkan olmak anlamında kullanılan zarif bir halk deyimidir. Bu nedenle deyim, sert dünyanın karşısında küçük ama güvenli bir siper kurma duygusunu da içinde taşır.
Örnek Cümleler
- Yağmur ansızın bastırınca başını şalıyla sarıp ıslanmamak için dulda tuttu.
- Çoban gece dağda rüzgârdan korunmak için battaniyesini omzuna çekip kendini dulda tuttu.
- Rüzgâr birden sertleşince annesi küçük çocuğu paltosuyla sarıp dulda tuttu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dulda sözcüğü gündelik şehir dilinden çok halk söyleyişinde canlıdır. Bu da deyime şiirsel ve yerel bir tat verir. Kelimenin kendisi bile insanı doğa ve kır hayatı çağrışımına götürür.
Hayır. Saklanmak görünmemek içindir, dulda tutmak ise korunmak içindir. Burada güvenlik ve siper duygusu öne çıkar. Yani amaç kaybolmak değil, sert etkiyi savuşturmaktır.
Soğuk, yağmur, rüzgâr ve sert dış koşullardan korunma anlatılırken daha anlamlı hâle gelir. Bu yüzden hem gerçek hava şartlarında hem de mecazen korunma ihtiyacında kullanılabilir.