Deyim

Duman Altı Etmek Ne Demek?

Anlamı

bulunulan yerin havasını esrar, sigara vb. dumanıyla doldurmak.

Detaylı Açıklama

Duman altı etmek, bulunulan yerin havasını esrar, sigara vb. dumanıyla doldurmak anlamındadır. Tanım dumanın kaynağını sayar ve vb. ile listeyi açık bırakır; nargile ya da pipo da böyle bir duman çıkarabilir. Bulunulan yer sözü, dumanı çıkaranın da o yerde olduğunu gösterir. Yer bir oda, bir kahvehane, bir otomobil ya da bir bekâr evi olabilir. Özne dumanı çıkaran kişi ya da topluluktur. Kalıp nesne alır: odayı duman altı etmek. Doldurmak fiili havanın dumanla dolmasını anlatır. Söz bir sitem, bir uyarı ya da bir anlatı içinde geçebilir: arkadaşlar salonu duman altı etmişti. Tanım bunun bilerek mi yapıldığını söylemez. Pencereler kapalıyken kalıbın anlattığı durum daha kolay doğar.

Örnek Cümleler

  1. Maç boyunca üst üste sigara içen dayılar, kahvehaneyi duman altı etti.
  2. Kapısını kilitleyip esrar içen gençler, yurt odasını duman altı edince yangın alarmı çaldı.
  3. Yolculuk boyunca pipo tüttüren yaşlı adam arabayı duman altı etti; çocuklar pencereleri açtı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Duman altı etmekte özne dumanı çıkaran kişidir; yerin havası onun içtiği şeyin dumanıyla dolar. Duman altı olmak ise böyle dumanlı bir yerin havasından etkilenmektir; özne o havayı soluyan kişidir. Biri dumanı çıkarmayı, öteki ondan etkilenmeyi anlatır.

Nefes çekmek, sigara ya da başka bir şeyin dumanını içine çekmek, ikinci anlamında esrar içmektir. Bir odada uzun süre nefes çeken kişi orayı duman altı edebilir. Nefes çekmek içmenin kendisini, duman altı etmek bunun bulunulan yerdeki sonucunu anlatır.

Atasözünde duman bir belirtidir: küçük de olsa birtakım belirtilerin önemli olaylara işaret ettiğini anlatır. Duman altı etmekte ise duman gerçek dumandır; esrar, sigara vb. içilmesinden doğar. Biri dumanı bir işaret olarak, öteki bir yerin havasını dolduran bir şey olarak anar.