Deyim

Dümen Tutmak Ne Demek?

Anlamı

den. teknenin gideceği yolu gözleyerek dümeni yönetmek:
'Kimimiz dümen tutar mavnalarda / Kimimiz çımacıdır halat başında' -O. V. Kanık.

Detaylı Açıklama

Dümen tutmak, denizcilikte teknenin gideceği yolu gözleyerek dümeni yönetmek anlamındadır. Sözlük kalıbı denizcilik terimi olarak işaretler. Tanımda iki eylem vardır: yolu gözlemek ve dümeni yönetmek. Gözlemek, dümencinin önündeki suyu, kıyıyı, öteki tekneleri ya da bir fenerin ışığını izlemesidir. Özne bir dümenci, bir kaptan, bir balıkçı ya da bir mavnacı olabilir. Tekne bir mavna, bir kayık, bir yelkenli ya da bir römorkör olabilir. Teknenin adı -de ekiyle gelebilir: mavnada dümen tutmak. Tanım yolculuğun süresini ya da havanın durumunu söylemez. Kalıp bir liman anlatısında, bir balıkçı hikâyesinde ya da bir şiirde geçebilir. Dümen tutan kişi teknede tek başına da olabilir, kalabalık bir tayfanın içinde de.

Örnek Cümleler

  1. Fırtınalı gecede dümen tutan yaşlı kaptan, gözünü fenerin ışığından hiç ayırmadı.
  2. Babası ağları toplarken küçük Ali kayığın kıçında oturup dümen tuttu.
  3. Boğazdan geçen mavnada dümen tutan tayfa, karşıdan gelen tankere yol vermek için tekneyi kıyıya yaklaştırdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Mavnalarda çalışan işçilerden bazılarıdır: Kimimiz dümen tutar mavnalarda / Kimimiz çımacıdır halat başında. Dizeler iki işi ayırır; biri dümende, öteki halatın başında çalışır. Kalıp burada geniş zamanla bir iş bölümünü anlatır.

Boca etmek, birinci anlamında geminin başını rüzgâr almayan tarafa çevirmektir. Dümen tutmak ise teknenin gideceği yolu gözleyerek dümeni yönetmektir. Biri tek bir manevrayı, öteki yolu izleyerek sürdürülen yönetimi anlatır.

Atasözü, akıllı işçinin beceremeyeceği yönetim işine el atmadığını söyler. Dümen burada yönetimin yeridir. Dümen tutmak ise gerçek bir denizcilik işidir; atasözüne göre bu iş, onu beceren kişiye bırakılır.