Anlamı
işinde ustalaşmadan hile yollarına başvuruyor.
Detaylı Açıklama
Dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor atasözü, bir kişinin daha işinde ustalaşmadan, yeterli deneyim kazanmadan hileye, gösterişe ya da başkalarını kandırma yoluna başvurmasını eleştirir. Burada cin olmak, kurnazlık ve iş bilirlik iddiasını çağrıştırır; fakat söz, bu iddianın çok erken ve yersiz biçimde taşındığını söyler. Yani kişi henüz yeni öğrenirken kendini usta sanmakta ve başkalarını etkilemeye kalkmaktadır. Atasözünün tonu açıkça küçümseyici ve uyarıcıdır. Hem toy kibri hem erken kurnazlığı hedef alır. Kısacası dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor sözü, daha yolun başındaki birinin gereğinden fazla kendine güvenerek kandırmaya ya da üstünlük taslamaya kalkmasını eleştiren kuvvetli bir atasözüdür. Bu nedenle atasözü, deneyimle kazanılacak ağırlığın erken taklit edilemeyeceğini de sert biçimde hatırlatır.
Örnek Cümleler
- İşi yeni öğrenmişken milleti kandırmaya kalkınca herkes ona dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor dedi.
- Ustalık görmeden akıl satması, tam da dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor sözünü hatırlatıyordu.
- Çocuk daha çırakken dümen yapmaya kalkınca ustası dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor diye çıkıştı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Henüz yeterince öğrenmeden ustalık taslamak ve kurnazlığa kalkışmak eleştirilir. Kişi yolun başında olmasına rağmen büyük görünmeye çalışmaktadır. Atasözü bu sahte ağırlığı açıkça küçümser.
Çünkü söz yalnız toy bir övünmeyi değil, bu övünmenin başkalarını kandırma girişimine dönüşmesini de anlatır. Bu yüzden eleştiri daha serttir. Deyim kibri davranışa bağladığı için daha yaralayıcıdır.
Yeni işe başlayan ama hemen uzman kesilen, az bilgiyle büyük laflar eden ya da erken kurnazlığa soyunan kişiler için bugün de çok yerinde kullanılır. Bu yüzden güncel karşılığını hâlâ kolayca bulur.