Anlamı
işinde ustalaşmadan hile yollarına başvuruyor.
Detaylı Açıklama
Dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor atasözü, işinde ustalaşmadan hile yollarına başvuran kişiyi anlatır. Tanım bir eksikliği ve bir davranışı birlikte anar: ustalaşmamış olmak ve hileye başvurmak. Kişi işini henüz öğrenmemiştir, ama hileye yönelmiştir. İş bir zanaat, bir ticaret, bir meslek ya da bir oyun olabilir. Hile bir sahte belge, kalitesiz bir malzeme, bir kopya ya da bir aldatmaca olabilir. Atasözünün iki fiili farklı zamanlardadır: olmuş ve çarpıyor; ikincisi süren bir davranışı bildirir. Söz yeni yetme bir esnafı, bir çırağı ya da bir stajyeri eleştirirken söylenebilir. Tanım hilenin kimi zarara uğrattığını söylemez. Söz bir çarşıda, bir atölyede ya da bir oyun masasında duyulabilir.
Örnek Cümleler
- Ustasının yanından ayrılalı iki ay olan çırak, müşterinin duvarına ucuz boya sürüp pahalı boya parası istedi; dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor.
- Emlakçılığa yeni başlayan genç, daha bir sözleşme hazırlamayı bilmeden sahte bir değerleme belgesi düzenledi; dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor.
- Satranç kulübüne geçen ay katılan çocuk, rakibi masadan kalkınca taşların yerini değiştirdi; dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözünde dün cin olan biri, bugün başkalarını çarpmaya kalkar: yeni kazandığı bir gücü hemen başkalarına karşı kullanır. Sözlük bunu, ustalığa erişmeden hileye yönelmek olarak açıklar. Görüntüdeki hız, ustalaşmak için gereken zamanın atlandığını düşündürür.
Dün bir, bugün iki sözü, bir işe başladıktan bu yana pek az süre geçtiğini bildirir. Atasözü de dün ile bugün arasındaki kısa süreyi anar: kişi dün cin olmuş, bugün adam çarpmaktadır. İki söz de kısa sürede gelen bir değişimi konu edinir; atasözü bu değişimi hileye bağlar.
Bu atasözü, bir konuda tam beceri kazanmamış kişinin o işin uzmanıyla kalkışacağı üstünlük yarışında yenileceğini söyler. Dün cin olmuş, bugün adam çarpıyor da ustalaşmamış birini anlatır, ama onun hileye başvurmasını öne çıkarır. Biri acemiyi uyarır, öteki hilesini eleştirir.