Anlamı
evlenecek erkek için kız aramaya çıkmak.
Detaylı Açıklama
Dünür gezmek, evlenecek erkek için kız aramaya çıkmak anlamındadır. Tanım bir arayışı anlatır: henüz belli bir kız yoktur, bir kız aranır. Arama bir mevsim boyunca sürebilir, birkaç günde de bitebilir. Bu arayış bir köyde, bir mahallede, bir kasabada ya da tanıdıkların çevresinde yapılabilir. Gezmek fiili birden çok yere gidildiğini, birden çok kapı çalındığını düşündürür. Tanım kızın hangi ölçülere göre arandığını söylemez. Kimin için gezildiği için edatıyla verilir: oğlu için dünür gezmek. Kalıp evlilik hazırlıklarını anlatan bir köy romanında, bir aile anısında ya da bir halk hikâyesinde geçebilir. Aramanın sonunda bir kız bulunup bulunmadığı tanımın konusu değildir; arayış sonuçsuz da kalabilir.
Örnek Cümleler
- Oğlu askerden döner dönmez dünür gezmeye başlayan Fatma Hanım, komşu köylerdeki bütün tanıdıklarına uğradı.
- Teyzeler, yeğenleri Hasan için bütün bahar boyunca dünür gezdi ama ona uygun bir kız bulamadı.
- Eski usule bağlı aile, otuzunu geçen oğulları için kasabada dünür gezmeye karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Aramanın evlenecek erkek adına yapıldığını gösterir. Kızı arayanlar onun annesi, teyzesi ya da başka bir yakını olabilir; erkek bu gezintide bulunmayabilir de. Sözlük kimin gezdiğini ayrıca belirtmez.
Görücü gitmek, evlenecek erkek için kız görmeye gitmektir; gidilen ev ve görülecek kız bellidir. Dünür gezmek ise uygun bir kızın aranmasıdır. Biri arayışı, öteki bulunmuş bir kızı görmeyi anlatır.
Atasözü, ne alınacaksa cinsinin, aslının bilinmesini, güvenerek alınmasını öğütler; kız almayı da bu öğüdün içinde anar. Dünür gezenler de evlenecek erkek için bir kız arar. Atasözüne göre bu aramada kızın ailesi ve kökü göz önünde tutulmalıdır.