Anlamı
evlenecek kimse için kız istemeye gitmek:
'Dayısı, amcası dâhil, obadan, oymaktan kimse dünür gitmeye gönüllü değildir.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Dünür gitmek, evlenecek bir kimse için kız istemeye gitmek anlamında kullanılan geleneksel bir deyimdir. Bu söz, aileler arası resmî ilk adımı ifade eder. İçinde hem nezaket hem beklenti hem de toplumsal tören havası vardır. Sıradan bir ziyaret sayılmamasının nedeni, bu gidişin aileler arasında bağ kurma niyeti taşımasıdır. O nedenle deyim yalnız kapı çalmayı değil, usulü, temsil etmeyi ve sözün ağırlığını da beraberinde getirir. Gidişin ciddiyeti, sonucu kadar usulünü de önemli kılar. Kapıdan içeri giren tarafın temsil gücü de bu yüzden öne çıkar. Kısacası dünür gitmek, evlilik sürecinin toplumca ciddiye alınan ve ailelerce yürütülen istek aşamasını anlatan köklü bir deyimdir. Bu yüzden söylenişinde hem tören hem de aile onayı duygusu belirgindir.
Örnek Cümleler
- Akşam olunca oğlan tarafı dünür gitmek için usulca evde toparlandı.
- Babası, bu işin ciddiye bindiğini dünür gitmek hazırlığından hemen anladı.
- Köyde dünür gitmek başlı başına incelik isteyen bir usul işiydi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sıradan ziyaret değil, evlilik niyetiyle yapılan resmî bir aile görüşmesini anlatır; bu yüzden sözün içinde hem ciddiyet hem de toplumsal usul vardır.
Damat adayının ailesi ya da onun adına giden yakınlar için kullanılır; özellikle kız isteme aşamasında aile büyüklerinin temsil edici rolünü vurgular.
Dünür gezmek ve dünyaevine girmek deyimleriyle ilişkilidir; biri hazırlık ve arayışı, biri de bu sürecin evlilikle sonuçlanan yönünü daha net tamamlar.