Anlamı
evlenecek kimse için kız istemeye gitmek:
'Dayısı, amcası dâhil, obadan, oymaktan kimse dünür gitmeye gönüllü değildir.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Dünür gitmek, evlenecek kimse için kız istemeye gitmek anlamındadır. Tanım bir adımı anlatır: istenecek kız bellidir ve kız evine gidilir. Gidenler bir baba, bir dayı, bir amca ya da sözü dinlenen saygın bir büyük olabilir. Nereye gidildiği yönelme ekiyle gösterilebilir: komşu köye dünür gitmek. Evlenecek kişi için edatıyla anılır: yeğeni için dünür gitti. Kız isteme bir aile ziyareti, bir sofra ya da bir kahve ikramı içinde yapılabilir. Tanım isteğin kabul edilip edilmediğini söylemez. Gitmek fiili isteyen tarafın kız evine yöneldiğini gösterir. Söz bir köy anlatısında, bir aile hikâyesinde ya da bir romanda geçebilir. Evlenecek kişi bu ziyarete katılabilir de, katılmayabilir de; tanım bunu belirlemez.
Örnek Cümleler
- Oğlunun okul arkadaşını beğendiğini öğrenen baba, bir cuma akşamı amcayı da yanına alıp dünür gitti.
- Yıllardır küs olan iki aile gençlerin isteğiyle barışınca dayı, yeğeni için kız evine dünür gitti.
- Gençler evlenmeye karar verse de aileler geleneği bozmadı; oğlan tarafı çiçek ve çikolatayla dünür gitti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kimse gönüllü değildir: Dayısı, amcası dâhil, obadan, oymaktan kimse dünür gitmeye gönüllü değildir. Cümle bu işi yapabilecek yakınları tek tek sayar: dayı, amca, oba ve oymak halkı. Cümle yalnız gönüllü bulunmadığını bildirir; işi sonunda birinin istemeyerek üstlenip üstlenmediğini söylemez.
Dünür gezmek, evlenecek erkek için kız aramaya çıkmaktır; arayış sürmektedir. Dünür gitmek ise seçilmiş bir kızı ailesinden istemeye gitmektir. Biri süren bir arayışı, öteki kız evine yapılan bir ziyareti anlatır.
Atasözü, bir kızın karakterini öğrenmek isteyenlerin anasının durumunu göz önüne alırlarsa aldanmayacaklarını söyler. Dünür gidenler de kız evinde kızın annesini görebilir. Atasözüne göre bu ziyaret kızı tanımak için bir fırsattır.