Deyim

Dünya Başına Dar Olmak (gelmek) Ne Demek?

Anlamı

çok sıkılmak, büyük bir çaresizlik içinde kalmak.

Detaylı Açıklama

Dünya başına dar olmak, çok sıkılmak, büyük bir çaresizlik içinde kalmak anlamındadır. Kalıp gelmek fiiliyle de söylenir: dünya başına dar gelmek. Tanım iki şeyi birlikte anar: sıkıntı ve çaresizlik. Çaresizlik, kişinin içinde bulunduğu durumdan bir çıkış yolu görememesidir. Kalıpta dünya özne olur, kişi ise başına sözündeki iyelik ekinden anlaşılır: dünya başıma dar geldi. Sebep bir borç, bir hastalık, bir haksızlık ya da işsizlik olabilir; tanım sebebi söylemez. Büyük sözü çaresizliğin derecesini gösterir. Kalıp bir anı anlatısında, bir mektupta ya da bir dertleşmede geçebilir. Kişinin bu durumdan nasıl kurtulduğunu tanım anlatmaz. Sıkıntı birden de gelebilir, üst üste gelen olaylarla da birikebilir.

Örnek Cümleler

  1. İşten çıkarıldığı ay ev sahibi de kirayı artırınca dünya Kemal'in başına dar geldi.
  2. Oğlunun tedavi parasını bir türlü bulamayan annenin başına dünya dar gelmişti.
  3. Sınavda başarısız olduğu yetmezmiş gibi bursu da kesilince dünya öğrencinin başına dar geldi; kimseyle konuşmak istemedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dünya geniştir; dar gelmesi, kişinin kendine bir çıkış bulamamasını düşündürür. Kalıp ruhsal bir sıkışmışlığı bir mekân darlığıyla anlatır. Darlık, nefes alacak yer kalmamasını da düşündürür. Sözlüğün açıklamasındaki çaresizlik de bu sıkışmışlığı karşılar.

Çaresiz kalmak, çözüm yolu, çıkar yolu bulamamaktır. Dünya başına dar olmak da büyük bir çaresizliği anlatır, ama buna çok sıkılmayı ekler. Biri çözümsüzlüğü, öteki bu çözümsüzlüğün kişide yarattığı daralmayı öne çıkarır.

Atasözü, çaresiz durumlara düşüldüğünde insanın kendini üzüntüye kaptırmayıp sabır göstermesi gerektiğini söyler. Dünya başına dar gelen kişi de çaresizlik içindedir. Atasözü ona sabrı öğütler; deyim ise yalnız düşülen durumu anlatır.